Trang chủ » Danh nhân (Trang 9)
Category Archives: Danh nhân
Karl Marx và Tây Đức thời hậu chiến
Tác giả: Tôn Thất Thông, CHLB Đức
DĐKP giới thiệu: Bài biên khảo này nguyên là một trong ba đề mục trong phụ lục liên quan đến ba nhà tư tưởng lớn về kinh tế (Adam Smith, Karl Marx và John Maynard Keynes), thuộc tác phẩm „Thần Kỳ Kinh Tế Tây Đức giai đoạn 1949-1969. Lịch sử – Lý Thuyết – Chính sách“. Giấy phép của nhà xuất bản Tri Thức do Giám đốc Chu Hảo ký vào tháng 6.2018. Sau „sự kiện Chu Hảo“, toàn bộ ban giám đốc nhà xuất bản Tri Thức bị thay thế, việc in ấn tác phẩm này tạm thời bị ngưng lại. Đến giờ phút cuối vào tháng 11.2018, nhà xuất bản Tri Thức (với Ban Giám Đốc mới) cho phép in nhưng cần kiểm duyệt 80% (!) đề mục Karl Marx này, cho nên nó còn lại trơ trẽn như xác không hồn. Vì thế, tác giả quyết định rút đề mục này ra khỏi sách. Để tác phẩm nói trên được đầy đủ hơn, độc giả có thể tải xuống và bổ sung bài biên khảo này vào trang 457, ngay truớc đề mục „John Maynard Keynes“.
[Đọc tiếp] hoặc tải PDF từ đây
Rosa Luxemburg (1871 – 1919): Tự do luôn luôn là tự do của người khác chính kiến
Tác giả: TS Phạm Hải Hồ
DĐKP giới thiệu: Cách đây đúng 100 năm, một người phụ nữ đấu tranh không ngừng nghỉ cho công bằng xã hội và hòa bình cho nước Đức và châu Âu, Rosa Luxemburg bị ám sát bởi một nhóm quá khích cực hữu. Bất luận tư tưởng chính trị thế nào, tư tưởng và lý tưởng của Rosa Luxemburg vẫn để lại dấu ấn rõ nét lên nhiều thế hệ thanh niên Đức. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày mất của Rosa Luxemburg, chúng tôi xin đăng lại bài viết của bằng hữu Phạm Hải Hồ đã viết cách đây 5 năm trên Talawas. Được biết, Phạm Hải Hồ sẽ ra mắt một tiểu thuyết lịch sử về cuộc đời Rosa Luxemburg. Mời độc giả đón xem.
Trả lời câu hỏi: Khai Sáng Là Gì?
Tác giả: Immanuel Kant
Thái Kim Lan dịch và chú thích
Giới thiệu của DĐKP: Khai sáng là trào lưu tư tưởng quan trọng trong lịch sử văn minh châu Âu. Nó là nền tảng tư tưởng của hai cuộc cách mạng dân chủ ở Mỹ (1776) và Pháp (1789), là phương pháp tư duy của các cuộc cách mạng kinh tế, cách mạng công nghiệp kể từ thế kỷ 18. Vậy khai sáng là gì? Một trong những định nghĩa quan trọng nằm trong bài tiểu luận sau đây của Immanuel Kant. Hầu như mỗi nước đều đã có bản dịch ra tiếng địa phương. Ở Việt Nam cũng có nhiều bản dịch khác nhau, hoặc từ tiếng Pháp hoặc từ tiếng Anh, Nga, cho nên cũng có thể có ít nhiều “tam sao thất bổn”. Bản dịch sau đây của Thái Kim Lan, tiến sĩ triết học ĐH München, có lẽ là bản dịch chính xác nhất từ nội dung đến câu chữ, so với bản gốc tiếng Đức của Kant.
Trong bối cảnh độc quyền văn hóa tư tưởng ở Việt Nam, nhà báo bị rút thẻ hành nghề, ký giả bị ngăn cản vào mạng xã hội v.v… thiết tưởng cũng là điều cần thiết cho các bạn trẻ tìm hiểu thêm về khai sáng để chọn cho mình một thái độ đúng đắn, biết từ chối và chống lại sự bảo hộ của người khác, để thoát ra khỏi tình trạng “vị thành niên” trong tinh thần của Kant.
Đọc Karl Marx! Một cuộc trao đổi với Immanuel Wallerstein
Marcello Musto phỏng vấn Immanuel Wallerstein
Trong ba thập kỉ qua, các chính sách và hệ tư tưởng tân tự do gần như không bị thách thức trên toàn thế giới. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008, cùng với những bất bình đẳng sâu sắc tồn tại trong lòng xã hội chúng ta – đặc biệt giữa phương Bắc và phương Nam– và các vấn đề môi trường đầy thảm họa của thời đại chúng ta đã thúc giục nhiều học giả, nhà phân tích kinh tế và chính trị gia mở lại cuộc tranh luận về tương lai của chủ nghĩa tư bản và sự cần thiết của một đối chọn khác. Chính trong bối cảnh này, hầu như ở khắp nơi trên thế giới, nhân dịp sinh nhật lần thứ 200 của Marx, đã có “sự hồi sinh của Marx”; trở về với vị tác gia trong quá khứ vốn thường bị gắn kết một cách sai trái với chủ nghĩa giáo điều Marx – Lenin, và sau đó nhanh chóng bị bác bỏ sau sự sụp đổ của Bức tường Berlin [tháng 11/ 1991].
Einstein và Đức tin
Adam Smith khởi động cuộc cách mạng kinh tế
Tác giả: Tôn Thất Thông, CHLB Đức
Lịch sử kinh tế cận đại có thể xem như bắt đầu vào cuối thế kỷ 18 khi lý thuyết kinh tế tự do được Adam Smith hệ thống hóa lại trong tác phẩm lớn nhất đời ông. Trước đó cả ngàn năm nhân loại sống trong tối tăm nghèo đói, năm này qua năm kia, thế kỷ này kế tiếp thế kỷ khác. Trừ tầng lớp quí tộc thống trị có cuộc sống an nhàn xa hoa, còn lại toàn xã hội in đậm dấu ấn của nghèo nàn lạc hậu. Con người làm lụng vất vả chỉ để mưu cầu sống còn, thường trực bị đe dọa bởi bệnh tật và chiến tranh…
Gunnar Myrdal, kiến trúc sư của mô hình nhà nước-phúc lợi
Tác giả: Gilles Dostaler
Người dịch: Huỳnh Thiện Quốc Việt
DĐKP giới thiệu: Sự phát triển mỗi quốc gia trong thời hiện đại không thể tách rời khỏi chính sách công bằng xã hội, nhất là khi sự chênh lệch giàu nghèo ngày càng lớn. Chủ nghĩa tư bản hẳn đã không được cứu vãn trong thế kỷ 20, nếu nhà nước các quốc gia công nghiệp không chú ý đến công bằng xã hội. Đối với các nước chưa và đang phát triển, vấn đề này càng quan trọng hơn, vì nơi đó “công bằng rộng khắp là tiền đề để xã hội tự vươn lên khỏi nghèo khó” (Gunnar Myrdal, 1970). Mỗi nước có một mô hình xã hội khác nhau, nhưng mô hình nổi bật nhất chắc hẳn là mô hình Bắc Âu. Gunnar Myrdal là người tiên phong trong những kiến trúc sư đầu tiên xây dựng nhà nuớc phúc lợi Thụy Điển. Bài viết sau đây tuy ngắn nhưng rất bổ ích cho những ai muốn đi xây dựng xã hội công bằng tốt đẹp.
Phát hiện thư của Einstein
Tác giả: Donna Bowater
Người dịch: TS Phạm Hải Hồ
Có tin lá thư được khám phá trong két sắt đặt tại một trường học ở Porto Alegre thuộc miền nam nước Brazil. Một lá thư Albert Einstein viết cách đây gần 65 năm đã được khám phá trong két sắt đặt tại một trường học Brazil. Thư đánh máy đề ngày 24 tháng sáu 1951, với chữ ký của nhà vật lý, gửi học sinh trường Anchieta thuộc dòng Tên ở thành phố Porto Alegre.
[Đọc tiếp]
Những nhân vật vĩ đại trong lịch sử kinh tế thế giới
Bài này sẽ nói về ba nhân vật lớn trong lịch sử kinh tế thế giới: Adam Smith, Karl Marx và John Maynard Keynes. Vai trò của họ trong lịch sử loài người với những hệ quả lớn lao – tốt cũng như xấu – lên số phận của nhiều dân tộc, trong đó có Việt Nam trong suốt thời gian kể từ 1930…
[Đọc tiếp]