Trang chủ » Lịch sử » Lịch sử thế giới

Category Archives: Lịch sử thế giới

Tháng Mười Hai 2019
H B T N S B C
« Th11    
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Tìm chuyên mục

Thời đại khai sáng ở châu Âu (3)

Khởi đầu và chấm dứt
Tác giả: Tôn Thất Thông

Trào lưu khai sáng đánh dấu sự cáo chung của chế độ phong kiến với cao điểm là hai cuộc cách mạng ở Mỹ và Pháp, để chuẩn bị bước sang chủ nghĩa tư bản bắt đầu từ thế kỷ 19 với các định chế chính trị dân chủ xuất hiện trên khắp lục địa. Dần dần, hầu hết tất các nước ở châu Âu và Bắc Mỹ đều bắt đầu xây dựng thể chế chính trị dựa trên nguyên tắc công pháp và phân quyền. Đó là thành quả lớn lao của trào lưu khai sáng trong thế kỷ 18, làm bàn đạp cho những thay đổi xã hội châu Âu và Bắc Mỹ trong mọi lĩnh vực chính trị, kinh tế, khoa học, kỹ thuật, văn chương, triết học. Bài biên khảo này sẽ cố gắng tìm hiểu trào lưu khai sáng thực sự bắt đầu ở thời điểm nào và lúc nào là (tạm) chấm dứt.

[Đọc tiếp]

Những khái niệm về châu Âu

Tác giả: Norman Davies
Người dịch: Lê Thành

‘Châu Âu’ là một ý tưởng tương đối cận đại. Nó đã dần dà thay thế khái niệm ‘Thế giới Kitô giáo’ có trước đó, trong một tiến trình tri thức phức tạp kéo dài từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 18. Tuy vậy, thời kỳ quyết định đã được đạt đến vào những thập kỷ trước và sau 1700, sau những thế hệ xung đột tôn giáo…

[Đọc tiếp]

Thời đại khai sáng ở châu Âu (1)

Tìm nguồn gốc của trào lưu khai sáng
Tác giả: Tôn Thất Thông

DĐKP giới thiệu: Không có một thời đại nào trong lịch sử tư tưởng loài người cho đến hôm nay lại mang tính thời sự, đồng thời gây ra nhiều giải thích khác nhau thậm chí mâu thuẩn nhau như thời đại khai sáng. Nhưng dù với xu hướng nào, cũng không ai nghi ngờ rằng, thế giới hiện đại như chúng ta thấy hôm nay được bắt đầu bằng những thành quả của thời đại đó. Đối với người Việt Nam, trong bối cảnh văn hóa và tư tưởng còn thuộc độc quyền nhà nước và nguồn tin tức về lịch sử văn minh phương Tây còn hạn chế, việc tìm hiểu thời đại khai sáng lại càng thú vị hơn. Cho đến cuối năm 2019, chúng tôi sẽ phổ biến chừng 10 bài về đề tài này. Xin giới thiệu với độc giả bài đầu tiên và mong được đón nhận nhiều góp ý, phê bình của độc giả.

[Đọc tiếp]

 

Richard von Weizsäcker: “Ngày 8 tháng 5 là ngày giải phóng“

Tác giả: Tổng Thống Đức Richard von Weizsäcker
Người dịch: Đỗ Kim Thêm

DĐKP giới thiệu: Chỉ còn vài ngày nữa là đến 8.5, ngày Quốc xã Đức đầu hàng vô điều kiện năm 1945, chấm dứt cuộc Thế chiến II tội ác và tàn bạo nhất lịch sử nhân loại. Bốn mươi năm sau, ngày 8.5.1985, Tổng thống Đức Richard von Weizsäcker đọc một bài diễn văn đặc sắc mà cho đến hôm nay vẫn còn được đánh giá là “bài diễn văn đã đi vào lịch sử với lòng can đảm và sự khoan dung”. Can đảm vì ông nhân danh cả dân tộc để công khai và chính thức thừa nhận với thế giới những tội ác của người Đức dưới thời Quốc xã. Khoan dung vì ông kêu gọi mọi người Đức, một mặt vẫn ghi nhớ tội ác của cha ông để tránh vết xe cũ, mặt khác xóa bỏ hận thù để để cùng nhau xây dựng tương lai. Trong mùa 30.4 năm nay, thiết tưởng các vị lãnh đạo VN cũng nên bày tỏ lòng can đảm để công khai những sai sót, thậm chí tội ác, của chế độ trong quá khứ, đồng thời chân thành tiến hành chính sách hòa hợp dân tộc. 

[Đọc tiếp]

Hàn Quốc – những tháng năm độc tài

Tác giả: Vi Yên

Tháng 8 năm 1945, khi Nhật Bản hạ vũ khí đầu hàng, mở đường cho Việt Minh lên nắm quyền tại Việt Nam, thì cũng là lúc Nhật Bản trao trả lại chủ quyền cho Triều Tiên sau 35 năm chiếm đóng. Phải tới gần mười năm sau, Việt Nam mới bị chia cắt hai miền bởi vĩ tuyến 17, trong khi đó, hoàn cảnh của Triều Tiên buổi ấy gấp rút và căng thẳng hơn nhiều.

(Ghi nhận của DĐKP: Đấu tranh cho dân chủ không hề dễ dàng, nhất là đấu tranh trong một nước mà chế độ độc tài đang ngự trị. Nó đòi hỏi ý thức cao độ của người dân, nhất là thanh niên. Nó đòi hỏi kiên nhẫn, có lúc phải hy sinh. Bài học Hàn Quốc thật đáng cho người Việt Nam suy ngẫm).

[Đọc tiếp]

 

Rosa Luxemburg (1871 – 1919): Tự do luôn luôn là tự do của người khác chính kiến

Tác giả: TS Phạm Hải Hồ

DĐKP giới thiệu: Cách đây đúng 100 năm, một người phụ nữ đấu tranh không ngừng nghỉ cho công bằng xã hội và hòa bình cho nước Đức và châu Âu, Rosa Luxemburg bị ám sát bởi một nhóm quá khích cực hữu. Bất luận tư tưởng chính trị thế nào, tư tưởng và lý tưởng của Rosa Luxemburg vẫn để lại dấu ấn rõ nét lên nhiều thế hệ thanh niên Đức. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày mất của Rosa Luxemburg, chúng tôi xin đăng lại bài viết của bằng hữu Phạm Hải Hồ đã viết cách đây 5 năm trên Talawas. Được biết, Phạm Hải Hồ sẽ ra mắt một tiểu thuyết lịch sử về cuộc đời Rosa Luxemburg. Mời độc giả đón xem.

[Đọc tiếp…]

Lịch sử văn minh Châu Âu (5)

Phục Hưng – Khi đại bàng vỗ cánh
Tác giả: Tôn Thất Thông, CHLB Đức

Bằng cách này hay cách khác, Phục hưng là thuật ngữ được dùng để diễn tả một khía cạnh đặc biệt của nền văn hóa châu Âu ở ngưỡng cửa năm 1500. Nền văn hóa đó khởi đầu cho lịch sử hiện đại châu Âu […]. Thời kỳ phục hưng tỏ ra là một khoảnh khắc đặc biệt trong số phận con người của xứ hoàng hôn, là tuyên ngôn mặc khải của người thế tục, là thời khắc sinh thành của thế giới hiện đại.

[Đọc tiếp]