Trang chủ » Thời sự
Category Archives: Thời sự
Trump – Nhà nước Pháp quyền – Hiến pháp Mỹ
Sử gia Jill Lepore, giáo sư Harvard
Phỏng vấn bởi Marc von Lüpke, T-Online
Biên dịch: Nguyễn Phú Lộc
Donald Trump muốn tuyệt đối hóa quyền lực của mình. Để đạt được điều đó, Tổng thống Mỹ đã lợi dụng một cách tàn nhẫn những kẽ hở trong Hiến pháp và cấu trúc của hệ thống chính trị. Nhà sử học Jill Lepore giải thích lý do tại sao nước Mỹ đang phải đối mặt với những thời khắc đầy kịch tính. (ND: Người dịch đặt lại tựa đề cho phù hợp nội dung. Tựa đề nguyên bản: Sự ngu xuẩn khủng khiếp của Trump)
A.I trong giáo dục trung học
Sự ngu muội nhân tạo
Tác giả: Silke Fokken, Johann Grolle, Claus Hecking – DER SPIEGEL số 17/2026
Biên dịch: Tôn Thất Thông
Giới thiệu: Đã có nhiều công trình nghiên cứu về việc áp dụng một cách hiệu quả A.I trong giáo dục trung học. Kết luận khá phổ biến: „Tư duy phản biện và kỹ năng tự điều chỉnh“ là những yếu tố then chốt. Những khảo sát sau đây đặc biệt có ích cho nền giáo dục Việt Nam, nơi mà tư duy phản biện ở thanh thiếu niên còn tương đối thấp.
Hầu hết chỉ là những kẻ thua cuộc
Tác giả: Juliane von Mittelstaedt – DER SPIEGEL, Số 16/2026
Biên dịch: Nguyễn Phú Lộc
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã áp được một lệnh ngừng bắn, nhưng con đường đến hòa bình vẫn còn rất xa. Những hỗn loạn mà ông gây ra, giờ đây người khác phải gánh chịu.
Trí thông minh chết người
Tác giả: Simon Book, René Pfister, Marcel Rosenbach – DER SPIEGEL, Số: 10/2026.
Biên dịch: Tôn Thất Thông
Trên nhiều khía cạnh, sự trỗi dậy của A.I. còn đáng đe dọa hơn việc phát minh ra bom nguyên tử. Nó khiến việc giết chóc trong chiến tranh nhanh hơn và việc chế tạo vũ khí hủy diệt hàng loạt dễ dàng hơn. Sự thành công của Ukraine trong công nghệ Drone chỉ là thí dụ đầu tiên. Con người tạo ra một công nghệ mới mà không ai chế ngự được. Chuyên gia cảnh báo về vũ khí có trí tuệ nhân tạo hỗ trợ, và đòi hỏi những quy trình kiểm soát chặt chẽ. Liệu nhân loại có thành công trong việc thiết lập một bộ quy tắc ứng xử hiệu quả?
Sai lầm của Trump và Netanyahu: giết lãnh tụ tối cao không làm cho Iran sụp đổ
Tác giả: Ali Hashem, Trung tâm Nghiên cứu Hồi giáo và Tây Á, đại học London. 28 tháng 2, 2026.
Biên dịch: Nguyễn Hàn Giang
Mỹ và Do Thái đang nỗ lực tìm diệt các lãnh đạo Iran – nhưng điều đó chỉ làm cho chế độ vững vàng hơn.
Bài phát biểu của Thủ tướng Liên bang Merz tại Hội nghị An ninh Munich ngày 13-02-2026
Biên dịch: Nguyễn Phú Lộc
Giới thiệu: Thủ Tướng Merz khai mạc hội nghị an ninh tại Münich, nơi mỗi năm những đường lối chiến lược của thế giới được trình bày. Bài diễn văn củ TT Merz không ồn ào, không công kích ai, không mỉa mai, nhưng nó bộc lộ nhiều điểm quan trong, thí dụ, “trật tự cũ [do Mỹ lãnh đạo] không còn tồn tại”; trên đường chuẩn bị cho tương lai, châu Âu “đi đến những kết luận khác với chính quyền ở Washington“; „dù đối tác xuyên Đại Tây Dương vẫn quan trọng đối với chúng ta, chúng sẽ không còn đủ để bảo vệ tự do“ v.v… Cú xoay trục ngoạn mục này sẽ định hình chính sách của các nước châu Âu trong tương lai, trong đó, Mỹ không còn được xem là quốc gia lãnh đạo, mà chỉ là đối tác ngang hàng.
Chúc mừng Giáng Sinh và Năm Mới
Vì ba thành viên Ban Biên Tập có dự định nghỉ mùa đông dài ngày, BBT chúng tôi quyết định sẽ đóng cửa Diễn Đàn Khai Phóng kể từ ngày 17/11/2025 và sẽ trở lại phục vụ độc giả kể từ đầu tháng giêng 2026. Xin quý độc giả thông cảm. Chúc quý độc giả đón Giáng Sinh và Năm Mới trong tâm thái bình an hạnh phúc.
Ukraine trong lịch sử cận đại (4)
PHẦN 4: Hai cuộc cách mạng bất bạo động
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Cuộc chiến Ukraine đã kéo dài hơn 1000 ngày, Ukraine vẫn đứng vững. Điều gì đã làm cho một dân tộc có đất rộng người thưa, chỉ với 40 triệu dân, mà họ đã làm cho Nga ngày càng sa lầy, tiến thoái lưỡng nan? Câu trả lời có thể tìm thấy từ lịch sử cận đại của Ukraine. Vì thế, chúng tôi xin giới thiệu loạt bài lịch sử bao gồm bốn phần. Sau đây là phần bốn, tức phần cuối.
Ukraine trong lịch sử cận đại (3)
PHẦN 3: 30 năm độc lập – Dưới chiếc bóng quá khứ
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Cuộc chiến Ukraine đã kéo dài hơn 1000 ngày, Ukraine vẫn đứng vững. Điều gì đã làm cho một dân tộc có đất rộng người thưa, chỉ với 40 triệu dân, mà họ đã làm cho Nga ngày càng sa lầy, tiến thoái lưỡng nan? Câu trả lời có thể tìm thấy từ lịch sử cận đại của Ukraine. Vì thế, chúng tôi xin giới thiệu loạt bài lịch sử bao gồm bốn phần. Sau đây là phần ba.
Diễn Đàn Khai Phóng 