Trần Đức Thảo là ai? Cuộc đời và sự nghiệp của một triết gia người Việt (2)
Phần 2: Vào chiến khu, Nhân văn Giai phẩm và nỗ lực cuối đời.
Tác giả: Alexandre Féron
Biên dịch: Hoàng Lan Anh
(Nguyên tác tiếng Pháp: Qui est Tran Duc Thao? Vie et œuvre d’un philosophe vietnamien)
Nhìn lại dự án trí tuệ đầy tham vọng và cuộc đời đầy biến động của triết gia Marxist người Việt Nam này: quá dấn thân dưới mắt các nhà triết học, quá triết học đối với các nhà hoạt động, và ông bị cuốn vào những mâu thuẫn của thế kỷ. (ND: Vì bài quá dài, chúng tôi tách làm hai phần để dễ đọc. Sau đây là phần 2, từ lúc hồi hương về Việt Nam cho đến cuối cuộc đời).
Trần Đức Thảo là ai? Cuộc đời và sự nghiệp của một triết gia người Việt (1)
Phần 1: Cuộc đời học thuật dấn thân ở Pháp
Tác giả: Alexandre Féron
Biên dịch: Hoàng Lan Anh
(Nguyên tác tiếng Pháp: Qui est Tran Duc Thao? Vie et œuvre d’un philosophe vietnamien)
Nhìn lại dự án trí tuệ đầy tham vọng và cuộc đời đầy biến động của triết gia Marxist người Việt Nam này: quá dấn thân dưới mắt các nhà triết học, quá triết học đối với các nhà hoạt động, và ông bị cuốn vào những mâu thuẫn của thế kỷ. (ND: Vì bài quá dài, chúng tôi tách làm hai phần để dễ đọc. Sau đây là phần 1 liên quan đến những hoạt động triết học ở Pháp).
Tưởng nhớ Jürgen Habermas
Một cuộc đời vì sự đối thoại
Tác giả: Norbert Seitz
Biên dịch: Nguyễn Nhật Lệ
Giới thiệu: Chỉ trong vòng 3 tuần sau ngày mất của triết gia Jürgen Habermas, đã có hàng trăm, thậm chí hàng ngàn bài điếu văn, tưởng niệm, nhưng ít ai nói về một khía cạnh đặc thù của Habermas, đó là sự tương giao của ông đối với thanh niên sinh viên thiên tả Tây Đức. Với bài tiểu luận sau đây, bên cạnh nhiều chủ đề quan trọng khác, tác giả vẽ nên vài nét chấm phá về tương giao giữa Habermas và thanh niên sinh viên thiên tả trong thập niên 1960, hay có thể gọi là thế hệ 68.
Jürgen Habermas đã định hình trật tự thời hậu chiến
CÁI CHẾT CỦA ÔNG KHÔNG NÊN LÀ DẤU CHẤM HẾT CHO TRẬT TỰ NÀY
Tác già: Peter Verovšek
Huỳnh Thị Thanh Trúc dịch
Nhà lý luận dân chủ vĩ đại nhất thời hậu chiến đã để lại sau lưng một thế giới đang tháo dỡ mọi thứ mà ông từng bảo vệ.
Tưởng niệm Jürgen Habermas
HABERMAS MUỐN LOẠI TRỪ SỰ THÂM THÚY RA KHỎI TƯ DUY
Trò chuyện giữa GS Philipp Felsch và Andreas Bernard, Tobias Rapp tại Berlin.
Biên dịch: Hoàng Lan Anh
Đàm thoại SPIEGEL: Jürgen Habermas đã qua đời tuần trước. Nhà sử học văn hóa Philipp Felsch, giáo sư tại Đại học Berlin, chia sẻ về những gì còn lại từ cuộc đời và tác phẩm của triết gia Jürgen Habermas.
Thời đại Khai sáng – Di sản cách mạng Pháp 1789
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Bi kịch của chế độ quân chủ chuyên chế trong thế kỷ 18 không phải là chiến tranh, cũng không phải là những biến cố cách mạng dữ dội trong năm 1789 tại Pháp, mà là sự tan rã của hệ tư tưởng cũ để được thay thế bằng những sáng kiến mới vốn dĩ được ươm mầm từ thế kỷ 17, thăng hoa trong thế kỷ 18 và hiển lộ qua những biến cố dồn dập và tạo thành trào lưu cách mạng năm 1789.
Xem tiếp Video:
Thời đại Khai sáng – Cách mạng Pháp 1789 (2)
Phần 2: Nguyên nhân xã hội, văn hóa, tư tưởng
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Trong phần một, chúng ta đã khảo sát ba nguyên nhân chính trị, kinh tế và tài chính, vốn dĩ là những ngòi nổ làm cách mạng bùng phát. Giờ đây, chúng ta khảo sát những nguyên nhân sâu xa hơn. Trước hết là sự xung đột quyền lợi giữa các giai cấp, vốn đã âm ỉ từ một thời gian rất dài, và trong bối cảnh trào lưu khai sáng đang lên đến đỉnh điểm, sự xung đột đó đã trở thành ý thức chính trị sống động và làm sống dậy niềm khao khát về một sự chuyển hóa sâu rộng mang tính biến đổi hệ hình. Sau đây là ba nguyên nhân sâu xa mang tính quyết định để làm phát sinh cuộc cách mạng 1789.
Xem tiếp Video:
Thời đại Khai sáng – Nguyên nhân Cách mạng Pháp năm 1789 (1)
Phần 1: Nguyên nhân chính trị, kinh tế, tài chính
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Hậu bán thế kỷ 18 là thời kỳ đầy rẫy khủng hoảng cho các chế độ cũ ở châu Âu với hệ thống kinh tế và chính trị cổ hủ lúc ấy. Những thập niên cuối của thế kỷ 18 chứa đầy những biến cố chính trị mà đôi lúc đã đạt đến đỉnh điểm của sự nổi loạn, song song với các phong trào đòi tự trị khắp nơi. Nhiều sử gia sau này đều xem hậu bán thế kỷ 18 là “thời đại cách mạng dân chủ”, mà trong đó cách mạng Pháp đã để lại dấu ấn sâu đậm nhất, lâu dài nhất. (Sử gia Anh Eric Hobsbawm)
Xem tiếp video:
Thời đại khai sáng – Cách mạng khoa học trong thế kỷ 17
Tác giả: Tôn Thất Thông
Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Phải có một khoa học phổ quát nào đó có khả năng giải thích mọi chuyện vượt lên trên trật tự và tiêu chuẩn, mà không cần phải sử dụng một phương tiện nào khác khi có vấn đề phát sinh. Điều này chúng ta có thể đạt được, không cần phải nhờ cái gì xa lạ mà chỉ cần một từ ngữ cổ xưa: toán học phổ quát. (René Descartes 1596 – 1650).
Nghe tiếp Video:
Nguồn gốc đạo Phật nhìn từ văn hóa
Tác giả: Nguyễn Hữu Đổng
Nguồn gốc đạo Phật chưa được loài người làm rõ. Nhìn từ văn hóa, tác giả làm sáng tỏ thực chất khái niệm này; đồng thời khuyến nghị hiểu đúng đắn nguồn, gốc, đạo, Phật, con đường, xây dựng con đường phát triển đạo Phật.
Diễn Đàn Khai Phóng 