Trang chủ » Triết học
Category Archives: Triết học
Jürgen Habermas qua đời, một nhà tư tưởng lớn của hai thế kỷ và là một trí thức dấn thân
Biên soạn: Le Temps – l’AFP, 14/3/2026
Người dịch: Thái Thị Ngọc Dư
Triết gia người Đức Jürgen Habermas đã từ trần, theo thông báo của một nữ phát ngôn viên của nhà xuất bản Suhrkamp Verlag, cho thông tấn xã AFP. Bà đã xác nhận rằng ông từ trần ở tuổi 96 tại Starnberg, ở miền nam nước Đức, căn cứ vào thông tin của gia đình của nhà trí thức dấn thân này.
Tưởng nhớ Jürgen Habermas
Một cuộc đời vì sự đối thoại
Tác giả: Norbert Seitz
Biên dịch: Nguyễn Nhật Lệ
Giới thiệu: Chỉ trong vòng 3 tuần sau ngày mất của triết gia Jürgen Habermas, đã có hàng trăm, thậm chí hàng ngàn bài điếu văn, tưởng niệm, nhưng ít ai nói về một khía cạnh đặc thù của Habermas, đó là sự tương giao của ông đối với thanh niên sinh viên thiên tả Tây Đức. Với bài tiểu luận sau đây, bên cạnh nhiều chủ đề quan trọng khác, tác giả vẽ nên vài nét chấm phá về tương giao giữa Habermas và thanh niên sinh viên thiên tả trong thập niên 1960, hay có thể gọi là thế hệ 68.
Jürgen Habermas đã định hình trật tự thời hậu chiến
CÁI CHẾT CỦA ÔNG KHÔNG NÊN LÀ DẤU CHẤM HẾT CHO TRẬT TỰ NÀY
Tác già: Peter Verovšek
Huỳnh Thị Thanh Trúc dịch
Nhà lý luận dân chủ vĩ đại nhất thời hậu chiến đã để lại sau lưng một thế giới đang tháo dỡ mọi thứ mà ông từng bảo vệ.
Tưởng niệm Jürgen Habermas
HABERMAS MUỐN LOẠI TRỪ SỰ THÂM THÚY RA KHỎI TƯ DUY
Trò chuyện giữa GS Philipp Felsch và Andreas Bernard, Tobias Rapp tại Berlin.
Biên dịch: Hoàng Lan Anh
Đàm thoại SPIEGEL: Jürgen Habermas đã qua đời tuần trước. Nhà sử học văn hóa Philipp Felsch, giáo sư tại Đại học Berlin, chia sẻ về những gì còn lại từ cuộc đời và tác phẩm của triết gia Jürgen Habermas.
Điếu văn tiễn Jürgen Habermas.
Habermas: Thất bại rực rỡ của những bậc trí giả
Tác giả: Thomas Schmid
Biên dịch: Hoàng Lan Anh
Triết gia Jürgen Habermas muốn mang lại sức nặng cho ý tưởng về một hình thái xã hội dựa trên sự tương giao chứ không phải quyền lực. Cuối đời, tư duy của ông dường như rơi vào ngõ cụt. Nhưng tại sao mọi chuyện không đơn giản như vậy?
Giới thiệu sách biên khảo về ADAM SMITH vừa xuất bản
Kỷ yếu 300 năm Adam Smith
Sau hai năm thai nghén, tập kỷ yếu kỷ niệm 300 năm ngày sinh Adam Smith đã ra đời, đánh dấu một chặng đường biên tập công phu. Đây là quyển sách đầu tiên ở Việt Nam về diện mạo và những đóng góp của Adam Smith cho lý thuyết kinh tế thế giới, được gợi ý, phối hợp biên tập và tổ chức thực hiện bởi ba học giả có tiếng trong môi trường học thuật Việt Nam: GS Trần Văn Thọ (Nhật), TS Nguyễn Xuân Xanh (Việt Nam) và TS Trần Quốc Hùng (Hoa Kỳ). Sách bao gồm những bài biên khảo công phu của 20 gương mặt quen thuộc trên văn đàn Việt Nam trong lĩnh vực kinh tế và lịch sử kinh tế. Để giới thiệu, chúng tôi xin trích đăng bài dẫn nhập của tác phẩm và mục lục sách. Xin trân trọng giới thiệu.
Thời đại Khai sáng – Di sản cách mạng Pháp 1789
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Bi kịch của chế độ quân chủ chuyên chế trong thế kỷ 18 không phải là chiến tranh, cũng không phải là những biến cố cách mạng dữ dội trong năm 1789 tại Pháp, mà là sự tan rã của hệ tư tưởng cũ để được thay thế bằng những sáng kiến mới vốn dĩ được ươm mầm từ thế kỷ 17, thăng hoa trong thế kỷ 18 và hiển lộ qua những biến cố dồn dập và tạo thành trào lưu cách mạng năm 1789.
Xem tiếp Video:
Thời đại Khai sáng – Cách mạng Pháp 1789 (2)
Phần 2: Nguyên nhân xã hội, văn hóa, tư tưởng
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Trong phần một, chúng ta đã khảo sát ba nguyên nhân chính trị, kinh tế và tài chính, vốn dĩ là những ngòi nổ làm cách mạng bùng phát. Giờ đây, chúng ta khảo sát những nguyên nhân sâu xa hơn. Trước hết là sự xung đột quyền lợi giữa các giai cấp, vốn đã âm ỉ từ một thời gian rất dài, và trong bối cảnh trào lưu khai sáng đang lên đến đỉnh điểm, sự xung đột đó đã trở thành ý thức chính trị sống động và làm sống dậy niềm khao khát về một sự chuyển hóa sâu rộng mang tính biến đổi hệ hình. Sau đây là ba nguyên nhân sâu xa mang tính quyết định để làm phát sinh cuộc cách mạng 1789.
Xem tiếp Video:
Thời đại Khai sáng – Nguyên nhân Cách mạng Pháp năm 1789 (1)
Phần 1: Nguyên nhân chính trị, kinh tế, tài chính
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Hậu bán thế kỷ 18 là thời kỳ đầy rẫy khủng hoảng cho các chế độ cũ ở châu Âu với hệ thống kinh tế và chính trị cổ hủ lúc ấy. Những thập niên cuối của thế kỷ 18 chứa đầy những biến cố chính trị mà đôi lúc đã đạt đến đỉnh điểm của sự nổi loạn, song song với các phong trào đòi tự trị khắp nơi. Nhiều sử gia sau này đều xem hậu bán thế kỷ 18 là “thời đại cách mạng dân chủ”, mà trong đó cách mạng Pháp đã để lại dấu ấn sâu đậm nhất, lâu dài nhất. (Sử gia Anh Eric Hobsbawm)
Xem tiếp video:
Khoa học và kỹ thuật trong thế kỷ 18
Tác giả: Tôn Thất Thông
Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Thế kỷ 18 là thời kỳ xuất hiện rõ rệt của sự nhất thể hóa giữa thiên nhiên và lý tính. Điều này vừa là nhân vừa là quả của quá trình hợp tác và ảnh hưởng cộng sinh giữa triết học và khoa học tự nhiên. Nó khởi đầu từ giữa thế kỷ 17, để tạo nên điều kiện khung cho sự thăng hoa tột đỉnh của trào lưu khai sáng trong thế kỷ 18.
Xin xem Video:
Diễn Đàn Khai Phóng 