Trang chủ » Triết học

Category Archives: Triết học

Tháng Hai 2019
H B T N S B C
« Th1    
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728  
Advertisements

Tự do và bình đẳng trong tiếp cận tri thức – Vấn đề chủ chốt để cải thiện nền học thuật

Tác giả: Hà Thủy Nguyên

DĐKP giới thiệu: Việt Nam đang có chính sách độc quyền về văn hóa và tư tưởng. Các nhà lý luận đảng CSVN rất hãnh diện về thành quả đó, và rất hăng hái biện luận cho chính sách độc quyền này. Các lý luận gia đó không hề hay biết rằng, họ đang lập lại chính sách của châu Âu thời trung cổ, một chính sách đã kềm hãm xã hội châu Âu không ngóc đầu lên nổi suốt nhiều thế kỷ. Mãi đến khi họ thoát khỏi vòng kim cô “độc quyền triết học” của Giáo Hội, lục địa châu Âu mới bắt đầu thăng hoa kể từ thế kỷ 17. Hệ lụy của chính sách “độc quyền về văn hóa và tư tưởng” tại Việt Nam hiện nay vô cùng rộng lớn và bao trùm nhiều lĩnh vực. Một trong những hậu quả tai hại đó được Hà Thủy Nguyên trình bày dưới đây ngắn gọn, dễ hiểu và rất sắc bén. Cho dù bài viết chỉ nêu lên một khía cạnh rất nhỏ, nhưng đủ để chúng ta suy ngẫm chiêm nghiệm, nhất là đối với các bạn trẻ quan tâm đến tương lai đất nước.

[Đọc tiếp]

Advertisements

Trả lời câu hỏi: Khai Sáng Là Gì?

Tác giả: Immanuel Kant
Thái Kim Lan dịch và chú thích

Giới thiệu của DĐKP: Khai sáng là trào lưu tư tưởng quan trọng trong lịch sử văn minh châu Âu. Nó là nền tảng tư tưởng của hai cuộc cách mạng dân chủ ở Mỹ (1776) và Pháp (1789), là phương pháp tư duy của các cuộc cách mạng kinh tế, cách mạng công nghiệp kể từ thế kỷ 18. Vậy khai sáng là gì? Một trong những định nghĩa quan trọng nằm trong bài tiểu luận sau đây của Immanuel Kant. Hầu như mỗi nước đều đã có bản dịch ra tiếng địa phương. Ở Việt Nam cũng có nhiều bản dịch khác nhau, hoặc từ tiếng Pháp hoặc từ tiếng Anh, Nga, cho nên cũng có thể có ít nhiều “tam sao thất bổn”. Bản dịch sau đây của Thái Kim Lan, tiến sĩ triết học ĐH München, có lẽ là bản dịch chính xác nhất từ nội dung đến câu chữ, so với bản gốc tiếng Đức của Kant.
Trong bối cảnh độc quyền văn hóa tư tưởng ở Việt Nam, nhà báo bị rút thẻ hành nghề, ký giả bị ngăn cản vào mạng xã hội v.v… thiết tưởng cũng là điều cần thiết cho các bạn trẻ tìm hiểu thêm về khai sáng để chọn cho mình một thái độ đúng đắn, biết từ chối và chống lại sự bảo hộ của người khác, để thoát ra khỏi tình trạng “vị thành niên” trong tinh thần của Kant.  

[Đọc tiếp]

 

Thế Nào Là Người Trí Thức?

Tác giả: Paul Alexandre Baran
Người dịch: Phạm Trọng Luật

Trong tiểu luận xuất sắc được giới thiệu ở đây, khi lập đường phân thủy giữa «trí thức» với «lao động trí thức», Baran đã đưa ra một sự phân biệt hợp lý và cần thiết. Và mặc dù được khai sinh trong hệ thống tư bản chủ nghĩa, thật ra nó đã vượt thoát khuôn khổ của môi trường này. Phê phán của ông đối với một thành phần xã hội nào đó ở Hoa Kỳ vẫn còn nguyên giá trị, nếu đường ranh trên được áp dụng trong một khung cảnh khác, quốc gia chậm tiến hay chủ nghĩa xã hội đương tồn.

Đọc tiếp…

GÓP Ý – Để tư duy lý luận không còn đứng mãi bên lề cuộc sống

Tác giả: Đào Công Tiến (cựu Hiệu trưởng Đại Học Kinh Tế TP HCM và thành viên Ban Nghiên Cứu của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt)

Tập sách nhỏ GÓP Ý này là phần trích riêng những bài viết từ cuốn sách “Tư Duy Phát Triển” do nhà xuất bản Thời đại xuất bản năm 2011, có bổ sung thêm một số bài mới đưa lên ở đầu sách: “Góp ý trước thềm phán quyết-sửa đổi Hiến pháp 1992”, “Đừng quay lưng lại với đòi hỏi cải cách thể chế chính trị”, Nhớ lại và suy ngẫm từ mấy câu chuyện sau 30.4.1975”. Tất cả nội dung của những bài viết đều liên quan đến tư duy lý luận gắn liền với chuyện dân, chuyện nước mà tác giả quan tâm, gởi gắm vào đó tâm huyết và sự hiểu biết của tác giả.

DĐKP xin hân hạnh giới thiệu tác phẩm của một nhà học giả chân chính, đã can đảm nói lên những suy nghĩ trung thực, dù cho búa rìu của hệ thống đàn áp tư tưởng vẫn áp nặng hàng ngày. Tập sách (92 trang) bao gồm 17 bài viết cùng chủ đề nhưng tương đối độc lập nhau, cho nên độc giả có thể chọn để đọc các đề tài nào thuộc quan tâm của mình.

Đọc tiếp bản PDF từ nguồn Viet-Studies

Hoặc đọc từ kho lưu trữ của DĐKP: DaoCongTien_GopY

Nhân đọc “CHAT VỚI JOHN LOCKE” của Bùi văn Nam Sơn

Tác giả: Bùi Văn Nam Sơn
Người giới thiệu: Tôn Thất Thông

Nói về lý thuyết tự do và lý thuyết nhà nước không thể không nói tới hai nhân vật nổi danh của trào lưu khai sáng châu Âu thế kỷ 17 và 18, ấy là John Locke (1632-1704 người Anh) và Baron de Montesquieu (1689-1755 người Pháp). Nếu Montesquieu nổi tiếng về lý thuyết nhà nước và để lại cho hậu thế những tư tưởng vĩ đại làm nền tảng chính trị cho hàng trăm quốc gia hiện đại, thì John Locke lý giải xuất sắc cả hai lý thuyết ấy, nhất là chỉ cho chúng ta mối quan hệ mật thiết giữa tự do bẩm sinh và thể chế chính trị.

[Đọc tiếp]

John Locke, môn đồ của chủ nghĩa tự do toàn diện

Tác giả: Gilles Dostaler
Người dịch: Huỳnh Thiện Quốc Việt

DĐKP giới thiệu: “Từ bản chất tự nhiên, tất cả mọi người đều có quyền sống, quyền hưởng tự do và quyền sở hữu tư nhân. Nhà nước chỉ được gọi là hợp pháp khi nó thừa nhận và bảo vệ những quyền tự nhiên ấy. Nếu nhà nước không làm tròn vai trò đó, mọi người đều có quyền đứng dậy để chống lại”. Tư tưởng tự do bình đẳng của John Locke là nguồn cảm hứng bất tận cho tư tưởng, văn chương và nghệ thuật của những người yêu chuộng tự do. Tư tưởng ấy đã ghi lại dấu ấn sâu đậm lên hiến pháp Hoa Kỳ năm 1776 cũng như hiến pháp của Pháp sau cuộc cách mạng 1789 và qua đó để lại dấu vết lên hiến pháp nhiều nước khác trên thế giới.

[Đọc tiếp]

Karl Marx: Cuộc đời của thế kỷ 19

Tựa sách “Karl Marx: A nineteenth-Century Life” – 648 trang, giá 35$
Tác giả: Jonathan Sperber (Sử gia Lịch sử châu Âu cận đại, GS đại học Missouri)

Tác phẩm đồ sộ này vẽ lại chân dung của một triết gia mà những lý giải xem ra chỉ có giá trị cho xã hội thế kỷ 19. Tác giả cũng vẽ lại chân dung của một cuộc đời thường trực bất ổn định, kinh tế gia đình thiếu hụt phải sống nhờ vào nguồn tài chính của gia đình vợ và người bạn rộng rãi Engels, có lẽ từ đó tâm lý phản kháng và bạo lực là dấu ấn lên tư tưởng hàng ngày của ông. Sinh viên Việt Nam cần đọc tác phẩm này để biết rằng các bạn hàng năm phải học tập một triết gia mà tư tường và tầm nhìn không vượt quá thế kỷ 19 ông đã sống. Các nhà lập kế hoạch kinh tế của Việt Nam lại càng phải đọc để biết rằng chính sách “định hướng XHCN” xác định từ 30 năm nay là mô hình không tưởng của Marx-Lenin và tại sao nó đưa 15 nước đông Âu vào con đường tụt hậu, nhiều nước ở đó bây giờ vẫn còn là loại công dân hạng hai của cộng đồng châu Âu.
Xin mời các bạn đọc bài điểm sách:

Bản dịch tiếng Việt của Duy Đoàn 
Nguyên văn tiếng Anh của John Gray đăng trên The New York Review of Books.