Trang chủ » Triết học

Category Archives: Triết học

Tháng Chín 2021
H B T N S B C
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930  

Tìm chuyên mục

Thư viện

Bàn về khái niệm ‘học thuật’

Tác giả: Nguyễn Hữu Đổng

Khái niệm liêm chính học thuật biểu hiện thực chất ý thức sống chân thật của con người trong giao tiếp, làm việc, học tập và nghiên cứu khoa học. Tức là, giới lãnh đạo ở các quốc gia không tôn trọng sự thật, không liêm chính học thuật, không có ý thức sống chân thật, thiếu tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, thì quốc gia, thế giới tự nhiên và xã hội loài người không thể phát triển bền vững.

[Đọc tiếp tại đây]

Tại sao Nhật Bản tiếp nhận được văn minh Tây phương nhanh hơn các nước Á châu khác?

Phúc Ông trăm truyện – Truyện số 17 KHOA HỌC
Tác giả: FUKUZAWA Yukichi
Người dịch: Nguyễn Sơn Hùng

DĐKP Giới thiệu: Fukuzawa Yukichi (Phúc Ông) là người đi tiên phong trong trào lưu khai sáng Nhật Bản, cũng là một trong những vị khai quốc công thần quan trọng trong công cuộc chấn hưng đất nước vào cuối thế kỷ 19 dưới triều đại Minh Trị Thiên Hoàng. Nghiên cứu tư tưởng của ông chắc chắn là điều vô cùng bổ ích. Bài này và những bài sau giới thiệu tư tưởng của ông về khoa học và lối sống khoa học.

[Đọc tiếp tại đây]

Con gà hay quả trứng gà có trước?

Tác giả: PGS TS Nguyễn Hữu Đổng

Con gà hay quả trứng gà có trước là chủ đề gây tranh luận nhiều thế kỷ.Cách đây vài năm, giới nghiên cứu khoa học người Anh bằng thí nghiệm thực chứng đã khẳng định rằng: con gà có trước quả trứng gà! Thực chất có phải như vậy không? Từ khía cạnh triết học khoa học, tác giả bài viết phân tích làm rõ sự thật về mối liên hệ giữa con gà và quả trứng gà; đồng thời, nhận diện sự thật về nguồn gốc hình thành sự sống của xã hội loài vật tồn tại ở giữa bên ngoài, bên trong bề mặt trái đất.

[Đọc tiếp tại đây]

Việt Nam cần các tư tưởng Khai sáng

Tác giả: Nguyễn Trang Nhung

Lịch sử loài người đã trải qua hàng ngàn năm, khi con người sinh ra từ thuở sơ khai hoang dã, sau nhiều bước chuyển về thể chất lẫn tinh thần, đã bước dần từ nơi u tối đến ánh sáng văn minh.

[Đọc tiếp tại đây]

Toán học và triết học (1933)

Tác giả: Max Black[1]
Người dịch: Nguyễn Văn Khoa

Sự thành công của phương pháp khoa học đã khiến giới triết gia mơ tưởng tới một thứ triết lý mang tính khoa học, và có triển vọng một ngày nào đó đạt được mức độ chắc chắn, cũng như những thành tựu chồng chất của khoa học, bằng cách vay mượn chính những kỹ thuật của các ngành khoa học thiết định. Tuy nhiên, trong chức năng phê phán của nó – và chỉ với khía cạnh này của triết học mà chúng ta quan tâm ở đây – triết học không thể trông mong cạnh tranh với các ngành khoa học được

[Đọc tiếp tại đây]

Tại sao tư tưởng điều hòa lại cần thiết

Tác giả: Matsushita Kônosuke
Người dịch: Nguyễn Sơn Hùng

Lời giới thiệu của dịch giả: Tư tưởng điều hòa là một trong những tư tưởng triết học quan trọng của Matsushita Kônosuke. Mặc dù nội dung bài này không sâu sắc bằng bài trước (“Bản chất của điều hòa là gì?”), nhưng có thể vì tác giả thấy chưa diễn tả hết ý nên đã bổ sung. Mặc dù chỉ đọc bài trước độc giả cũng có thể nắm được tầm quan trọng của điều hòa nhưng để độc giả có thể theo dõi diễn biến suy nghĩ của tác giả nên dịch giả giới thiệu cả hai bài ở đây.

[Đọc tiếp tại đây]

Bản chất của điều hòa là gì?

Tác giả: Matsushita Kônosuke
Người dịch: Nguyễn Sơn Hùng

Vạn vật nhờ tuân theo trật tự vũ trụ mà duy trì điều hòa. Con người cũng vậy, nếu biết thuận ứng (1)theo trật tự vũ trụ có thể kiến tạo được cuộc sống điều hòa.

Điều hòa nhất định không phải là thỏa hiệp hoặc thông đồng. Điều hòa là thuận ứng(1)với chân lý. Điều hòa là sống thuận với thiên phận.

Điều hòa nếu chỉ biết là không đủ, cần phải cùng nhau huấn luyện và áp dụng phát huy trong cuộc sống.

[Đọc tiếp tại đây]

Ý nghĩa của đại nghĩa là gì?

Tác giả: Matsushita Kônosuke
Người dịch: Nguyễn Sơn Hùng

Lời giới thiệu của dịch giả: Đại dịch Covid-19 trên thế giới đã cho chúng ta thấy tầm quan trọng của việc tuân thủ và duy trì trật tự như thế nào. Một xã hội vô trật tự không thể nào có được hạnh phúc, hòa bình và phồn vinh. Tiến bộ của tự do và nhiều thứ khác có khuynh hướng làm cho con người quá tự tin vào tài trí cá nhân quên mất tầm quan trọng của trật tự, đoàn kết của cộng đồng. Đây cũng là một cơ hội tốt để chúng ta suy ngẫm ý nghĩa của đại nghĩa là gì và tầm quan trọng của từ ngữ này, và cũng là động cơ dịch giả giới thiệu bài viết này đến quý độc giả.

[Đọc tiếp tại đây]

Lễ và tu thân

Tác giả: Matsushita Kônosuke
Người dịch: Nguyễn Sơn Hùng

Trong việc dạy lễ, shitsuke (tu thân) là quan trọng. Gia đình và học đường đương nhiên, xí nghiệp cũng cần phải quan tâm nhiều shitsuke (tu thân).

Shitsuke (tu thân) đúng nghĩa là phát huy thiên phận và đem con người đến hạnh phúc, không được cố chấp, gò bó vào hình thức.

Lễ là nền tảng của đức. Shitsuke (tu thân) là tạo ra đức này. Xã hội sống tốt đẹp sẽ hình thành khi mọi người cùng nhau shitsuke (tu thân) thuần thục, và điều hành cuộc sống mình sinh động.

[Đọc tiếp tại đây]

Ý nghĩa cội nguồn của lễ là gì?

Tác giả: Matsushita Kônosuke
Người dịch : Nguyễn Sơn Hùng

Lời giới thiệu của dịch giả: Từ trước đến nay tôi thường thắc mắc tại sao Nho học xếp lễ vào hàng thứ 2 sau nhân trong 5 đức tính quan trọng: nhân, lễ, nghĩa, trí, tín. Đọc xong bài này tôi rất thấm thía tầm quan trọng của lễ. Quan điểm về lễ của tác giả rất khoa học, giúp chúng ta hiểu tại sao vai trò shitsuke, tu thân quan trọng trong việc xây dựng xã hội hạnh phúc, hòa bình và phồn vinh. Đó là động cơ dịch giả dịch bài này để giới thiệu đến quý độc giả.

[Đọc tiếp tại đây]