Trang chủ » Nghiên cứu Tư tưởng

Category Archives: Nghiên cứu Tư tưởng

Tháng Ba 2021
H B T N S B C
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Tìm chuyên mục

Ý nghĩa cội nguồn của lễ là gì?

Tác giả: Matsushita Kônosuke
Người dịch : Nguyễn Sơn Hùng

Lời giới thiệu của dịch giả: Từ trước đến nay tôi thường thắc mắc tại sao Nho học xếp lễ vào hàng thứ 2 sau nhân trong 5 đức tính quan trọng: nhân, lễ, nghĩa, trí, tín. Đọc xong bài này tôi rất thấm thía tầm quan trọng của lễ. Quan điểm về lễ của tác giả rất khoa học, giúp chúng ta hiểu tại sao vai trò shitsuke, tu thân quan trọng trong việc xây dựng xã hội hạnh phúc, hòa bình và phồn vinh. Đó là động cơ dịch giả dịch bài này để giới thiệu đến quý độc giả.

[Đọc tiếp tại đây]

Thiên mệnh của con người

Thiên mệnh của con người – Dân chủ chân thật là thế nào?
Tác giả: Matsushita Kônosuke
Người dịch : Nguyễn Sơn Hùng

Theo quy luật tự nhiên, con người được ban phú cho thiên mệnh chi phối vạn vật. Khi trí tuệ con người phát huy đúng thiên mệnh này, vạn vật sẽ tuân theo chi phối của con người. 
Để phát huy đúng trí tuệ con người cần phải tập trung chúng trí. Chúng trí là trí tuệ tối cao của xã hội con người có thể đạt được, chúng trí là đỉnh cao trí tuệ của thời đại lúc đó.
Mọi người cần phải cùng nhau tự giác thiên mệnh con người, tập trung chúng trí và nâng cao hơn. Chính trị, kinh tế vận doanh bằng chúng trí cao sẽ đem xã hội đến phồn vinh.

[Đọc tiếp tại đây]

Cơ bản của giáo dục là gì?

Tác giả: Matsushita Konosuke
Trích từ “Triết học của Mattsushita Kônosuke” xuất bản năm 2002, trang 253-258. 
Người dịch: Nguyễn Sơn Hùng

Thay vì khai bút đầu năm, DĐKP hân hạnh giới thiệu với độc giả một bản dịch vừa nhận được. Văn phong bản dịch trong sáng, nội dung sâu sắc mang nội hàm cao về triết lý giáo dục, tác giả là một nhân vật không xa lạ trong thời đại chúng ta. Xin mời thưởng thức trong những ngày đầu năm 2021 và xin chúc mọi nhà an lạc.

[Đọc tiếp tại đây]

Bộ sách 9 cuốn „Những nhà tư tưởng lớn“

Người giới thiệu sách: Tôn Thất Thông

Trong vòng ba năm từ 2015 đến cuối 2017, TS Triết học Walther Ziegler hoàn tất một công trình đồ sộ thuộc tủ sách „Những nhà tư tưởng lớn“ (Große Denker in 60 Minuten) bao gồm 20 tác phẩm, mỗi cuốn trình bày một nhà tư tưởng lớn, đa số thuộc thời cận và hiện đại. Bộ sách thật sự là một quả bom tấn trong thị trường sách triết học ở Đức. Nó nhanh chóng được phổ biến rộng rãi và sớm được dịch ra tiếng Pháp và tiếng Anh, bây giờ thêm tiếng Việt...

[Đọc tiếp tại đây]
(Hoặc xem phiên bản trước trên Diendan.org)

Cách mạng khoa học trong thời đại khai sáng (1)

Tác giả: Tôn Thất Thông

Khai sáng là thời đại trong đó các triết gia khám phá những khoa học mới, và tất cả để phục vụ cho con người làm chủ thiên nhiên và môi trường sống chung quanh. Dùng thuật ngữ của David Hume, khai sáng là thời đại của “những khoa học đạo đức” mới mẻ: Xã hội học, tâm lý học, kinh tế chính trị học và giáo dục hiện đại.

[Đọc tiếp]

Thời đại khai sáng giúp gì cho chúng ta hôm nay?

Tác giả: Tôn Thất Thông

Có một anh bạn trẻ, thấy tôi viết mấy bài về thời đại khai sáng, đã thân tình nêu thắc mắc rằng, thời đại đó đã trôi qua 300 năm, vậy thì việc tìm hiểu có ích lợi gì cho đời sống trong thế kỷ 21?Thật là một câu hỏi cực kỳ lý thú tôi chờ đã lâu! Khi các giòng tư tưởng của nền triết học tư sản phương Tây vẫn còn là nội dung cấm kỵ trong chương trình giáo dục trung học và đại học ở Việt Nam, chắc hẳn có rất nhiều bạn trẻ nghĩ như trên, nhưng chưa tiện nói ra. Nhưng sẽ vô cùng lý thú, khi các bạn tìm thấy câu trả lời theo phong thái trưởng thành mà triết gia khai sáng Immanuel Kant đề nghị: đi tìm sự thật mà không cần ai sắp đặt giùm, cũng không cần ai áp đặt hướng đi. Vì thế, bài tiểu luận sau đây không có tham vọng trả lời câu hỏi ở trên, mà chỉ mong làm một xung lực kích thích tính tò mò đến người đọc. Sau này, khi tư tưởng tư sản phương Tây không còn là chủ đề cấm kỵ trong guồng máy xuất bản ở Việt Nam, chúng tôi sẽ hoàn tất bộ sách về trào lưu khai sáng với đầy đủ tài liệu để các bạn nghiên cứu thêm.

[Đọc tiếp]

Quyền tự do bất khả phân: Tự do cá nhân, tự do chính trị, tự do kinh tế

Tác giả: Douglas Bandow
Người dịch: Phạm Nguyên Trường

Thành công về kinh tế tạo điều kiện cho người ta sử dụng một cách đầy đủ hơn lợi thế của những quyền tự do khác. Kiếm được một ít tiền rồi chu du khắp thế giới, đi làm nghiên cứu sinh, xuất bản một tờ báo, ủng hộ quỹ từ thiện, ủng hộ một chiến dịch hay một chính khách mà bạn chọn. […]  Những người có ít quyền tự do kinh tế cũng sẽ có ít những lựa chọn tương tự như thế.

[Đọc tiếp]

Thời đại khai sáng ở châu Âu (4)

Những yếu tố tạo nên con người thế kỷ 17
Tác giả: Tôn Thất Thông

Trong bài trước, chúng ta đã kết luận rằng, trào lưu khai sáng thăng hoa trong thế kỷ 18. Nhưng nói cho cùng, các thành quả của thế kỷ 18 cũng chỉ là bước tiến tất yếu của quá trình vận động khai sáng bắt đầu từ thế kỷ 17, được xem là gốc rễ, và cũng là xung lực cho những thành tựu về sau. Nhưng điều gì đã làm cho thế kỷ 17 quan trọng đến thế? Câu trả lời thật rõ ràng: Là con người! Là tư duy tự do và ý chí hành động của tầng lớp trí thức mới. Vậy yếu tố nào đã làm cho những con người trước đây chỉ biết thuần phục giáo điều ý thức hệ và quyền lực, bỗng trở nên những con người tự chủ đặc biệt của thế kỷ 17, có năng lực làm chuyện lấp biển vá trời, đưa cả lục địa thoát khỏi tình trạng lạc hậu trung cổ?

[Đọc tiếp]

Về khái niệm tư duy phản biện

Tác giả: RUSSELL BROOKER
Người dịch: Phạm Thị Ly

Tư duy phản biện là một quá trình tư duy nhằm chất vấn các giả định hay giả thiết. Đó là cách để khẳng định rằng một nhận định nào đó là đúng hay sai, đôi khi đúng, hay có phần đúng. Nguồn gốc của khái niệm tư duy phản biện có thể tìm thấy trong tư tưởng của phương Tây đối với phương pháp tư duy theo lối Socrat của người Hy lạp cổ, còn ở phương Đông, là trong kinh Vệ đà của nhà Phật. Tư duy phản biện là thành tố quan trọng của mọi nghề nghiệp chuyên môn. Nó là một phần của quá trình giáo dục và ngày càng có tầm quan trọng đáng kể đối với sự tiến bộ của sinh viên thông qua đào tạo bậc đại học, tuy các nhà giáo dục vẫn còn tranh luận về ý nghĩa chính xác và tầm cỡ của vấn đề này.

[Đọc tiếp]

Sự khủng hoảng tâm lý xã hội theo cách nhìn S. Freud

Tác giả: Mạc Văn Trang

DĐKP: Xã hội Việt Nam ngày càng xảy ra nhiều bạo lực, nhưng ít ai chú ý phân tích nguyên nhân sâu xa dựa vào các nguyên lý về tâm lý xã hội, cho nên cũng chỉ nêu lên một cách tiêu cực, than vắn thở dài mà không tìm được lối thoát, đôi khi vội vàng kết án sai đối tượng. Nhà phân tâm học người Áo, Sigmund Freud phát triển một nền tảng lý thuyết có thể giúp chúng ta lý giải phần nào nguyên nhân sinh ra con người bạo lực. Bài viết sau đây của GS TS Mạc Văn Trang là một trong rất ít bài hiếm hoi sử dụng nền tảng lý thuyết của Freud để soi sáng thêm nguyên nhân của bạo lực trong xã hội Việt Nam. Xin cám ơn tác giả đã cho phép đăng trên DĐKP.  

[Đọc tiếp]