Trang chủ » Văn hóa, xã hội
Category Archives: Văn hóa, xã hội
A.I trong giáo dục trung học
Sự ngu muội nhân tạo
Tác giả: Silke Fokken, Johann Grolle, Claus Hecking – DER SPIEGEL số 17/2026
Biên dịch: Tôn Thất Thông
Giới thiệu: Đã có nhiều công trình nghiên cứu về việc áp dụng một cách hiệu quả A.I trong giáo dục trung học. Kết luận khá phổ biến: „Tư duy phản biện và kỹ năng tự điều chỉnh“ là những yếu tố then chốt. Những khảo sát sau đây đặc biệt có ích cho nền giáo dục Việt Nam, nơi mà tư duy phản biện ở thanh thiếu niên còn tương đối thấp.
Học Tắc Bài 7
NGƯỜI QUÂN TỬ PHẢI BIẾT MỆNH TRỜI
Tác giả: Ogyu Sorai
Biên dịch: Nguyễn Sơn Hùng
Nếu không biết thiên mệnh thì không đủ tư cách là người quân tử. Lời này không phải chỉ nói về việc xử thế (ứng xử ở đời) mà ngay cả đối với việc học tất cả đều cũng phải như vậy.
Học Tắc (bài 6)
ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐẠO TIÊN VƯƠNG
Tác giả: Ogyu Sorai
Biên dịch: Nguyễn Sơn Hùng
Người quân tử không khinh suất bỏ mặc làm ngơ con người, và đối với ngay cả con vật hoặc đồ vật cũng không khinh suất bỏ mặc làm ngơ. Nhờ đó họ thành tựu được sự vĩ đại của mình. Sự vĩ đại của người quân tử cũng có ở việc họ chú ý đến sự việc ngay từ lúc sự việc bắt đầu manh nha.
Học Tắc (Bài 5)
Tác giả: Ogyu Sorai
Dịch giả: Nguyễn Sơn Hùng
Đạo thánh nhân có thể nói giống như những cơn gió dịu dàng, như những cơn mưa đầy ơn huệ của tạo hóa.Nhờ những cơn mưa thuận gió hòa đó mà vạn vật được nuôi dưỡng và nảy mầm; một khi đã nảy mầm thì trưởng thành không ngừng. Người quân tử nhờ đạo thánh nhân mà hoàn thành được các thứ đức, kẻ tiểu nhân cũng nhờ đạo thánh nhân mà hình thành được thói quen tốt rồi thành ra phong tục (tập quán tốt).
Vì sao cần hiểu biết ‘pháp quyền văn hoá’?
Nguyễn Hữu Đổng
Pháp quyền, pháp luật, văn hoá, pháp quyền văn hoá chưa được giới nghiên cứu học thuật làm rõ sự thật và mối liên hệ giữa chúng, nguyên nhân dẫn đến loài người độc ác với nhau, không bảo vệ được tự nhiên-thiên nhiên và chính loài người trên trái đất. Người viết khảo luận khẳng định rằng,các khái niệm này đều biểu hiện sự chân thật chân thực trung thực của loài người;người chân thật là có pháp quyền văn hoá, biết bảo vệ lợi ích của thiên nhiên;người giả dối thì không có pháp quyền văn hoá, không biết bảo vệ lợi ích của thiên nhiên.
Học Tắc – Bài 4
Tác giả: Ogyu Sorai
Dịch giả: Nguyễn Sơn Hùng
Cổ đại có thánh nhân trong khi hiện đại không có thánh nhân. Do đó, đối với việc học (nhất là để học cách làm người), cần phải tìm hiểu cổ đại để học học thuyết của thánh nhân.
Học Tắc (Bài 3)
Tác giả: Ogyu Sorai
Dịch giả: Nguyễn Sơn Hùng
Nội dung chi tiết của bài này khá quan trọng vì cho chúng ta thấy Sorai đánh giá chủ trương/học thuyết của Lão tử như thế nào. Tuy nhiên nguyên văn là Hán văn và được viết rất ngắn gọn có nhiều chỗ trích dẫn những sách cổ điển khác nên rất khó đọc và khó theo dõi nếu phải vừa đọc bài viết vừa xem ghi chú.
Luận bàn về khái niệm “ý thức”
Nguyễn Hữu Đổng
Ý thức là gì? Đây có phải là “vấn đề khó nhất chưa có lời giải” mà có người nghiên cứu nêu ra?Người viết khảo luận này thì cho rằng, không có vấn đề gì khó cả khi con người hiểu được sự sống thiên nhiên.Tức sự sống thiên nhiên là ý thức, ý thức là sự sống thiên nhiên; thiên nhiên còn là ý thức còn, thiên nhiên mất là ý thức mất.
Học Tắc (Bài 2)
Tác giả: Ogyu Sorai
Dịch giả: Nguyễn Sơn Hùng
Bề rộng của không gian giống như chiều dài của thời gian.Chiều dài của không gian cũng giống như bề rộng của không gian. Do đó, nếu lấy ngôn ngữ ngày nay để xem ngôn ngữ ngày xưa, hoặc lấy ngôn ngữ ngày xưa để xem ngôn ngữ ngày nay, thì trường hợp nào cũng không thể hiểu được, mà chỉ giống như nghe tiếng chim hót của dân tộc khác.
Học Tắc (Bài 1)
Tác giả: Ogyu Sorai
Dịch giả: Nguyễn Sơn Hùng
Cần phải thông thạo ngôn ngữ cổ đại để hiểu đúng đạo thánh nhân tức đạo Khổng