Tác giả: Alexander Burns
Biên dịch: Một độc giả DĐKP

Hơn bất kỳ vị tổng thống Mỹ nào, Trump đã sử dụng sự sợ hãi làm công cụ cốt lõi trong việc hoạch định chính sách. Hôm nay trông ông ấy không còn đáng sợ đến thế.

***

Âm thanh rít lên và tiếng ùng ục trong cuống họng mà bạn nghe thấy vào sáng nay chính là, quyền lực đang cạn kiệt khỏi Tòa Bạch Ốc của Tổng thống Donald Trump.

Kết quả cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026 là một kết quả nhục nhã chưa từng thấy trong thế kỷ này. Chúng mang tính thảm họa đối với bất kỳ vị tổng thống nào.

Trump là một nhân vật độc tôn trong lịch sử nước Mỹ, một nhà lãnh đạo kiểu bán độc tài, người mà đặc trưng quyền lực tổng thống đơn giản không thể cùng tồn tại với kiểu thất bại mà đảng của ông phải đối mặt vào đêm bầu cử.

Lý thuyết cơ bản của ông về quyền lực đang sụp đổ. Sự sống còn của nhiệm kỳ tổng thống của ông giờ đây phụ thuộc vào việc ông thích nghi với các hoàn cảnh suy giảm theo cách mà ông chưa từng làm trước đây.

Vấn đề cốt lõi đối với Trump là, công cụ quản trị được ông yêu thích là nỗi sợ hãi. Nhiệm kỳ thứ hai của ông là một cuộc diễn tập kéo dài 22 tháng nhằm phô bày cảm giác bất khả chiến bại và sự tàn nhẫn, sau đó đưa ra một sự lựa chọn cho những cá nhân và tổ chức quyền lực – thậm chí cả các quốc gia bên ngoài. Hoặc là sống hòa bình với Trump theo các điều kiện của ông, hoặc chuẩn bị gánh chịu hậu quả.

Quan điểm này, được áp đặt lên các công ty lớn nhất thế giới, các trường đại học giàu có nhất và các đồng minh lâu đời nhất của nước Mỹ, đã mang lại lợi thế cho Trump nhiều hơn là bất lợi. Đối mặt với một vị tổng thống quay trở lại nắm quyền từ chốn lưu vong chính trị, với tâm trạng muốn trả thù và phô trương sự ủng hộ từ nhiều người Mỹ hơn bất kỳ ai từng bỏ phiếu cho ông trước đây, rất nhiều giám đốc điều hành, nhà ngoại giao, tướng lĩnh và thủ tướng đã chọn cách khuất phục.

Đó là động lực xác định nền chính trị tinh hoa trong chương này của kỷ nguyên Trump. Đó là cách Trump giành được các cam kết đầu tư hào phóng từ các quốc gia nước ngoài và các gã khổng lồ công nghệ, ngăn chặn những lời chỉ trích từ giới doanh nghiệp đối với chương trình nghị sự của ông, gây quỹ để xây dựng một phòng khiêu vũ mới tại Tòa Bạch Ốc, truyền cảm hứng cho tổng thư ký NATO nên gọi ông là “bố”, và tập hợp một hàng dài các tỷ phú với vẻ mặt vô cảm tại lễ nhậm chức của ông.

Và điều đó giờ đã chấm dứt.

Quy mô và chiều sâu của những thất bại của đảng Cộng hòa đã xé tan hào quang bất khả chiến bại mà bất kỳ nhà lãnh đạo độc tài nào cũng cần: cảm giác rằng bất kể đối thủ của ông làm gì và bất kể tòa án nói gì, cuối cùng ông vẫn ở đó, nắm giữ bộ máy nhà nước trong tay, và ông sẽ nhớ tên của những người bạn cũng như kẻ thù của mình.

Với liên minh chính trị tơi tả và phe Dân chủ đang tiến bước ngay cả ở Texas, Kansas và South Carolina, Trump trông không còn mang tính vĩnh cửu nữa.

So với sự thay đổi đó, việc mất quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện hầu như chỉ là chuyện phụ.

Trump vẫn nắm giữ quyền lực bao quát đối với chính sách đối ngoại, an ninh quốc gia và cơ quan thực thi pháp luật liên bang. Xung đột với tổng thống Mỹ, ngay cả một người rất ít được ưa chuộng, không phải là chuyện nhỏ. Các sắc lệnh hành pháp của ông vẫn có thể làm đảo lộn các doanh nghiệp và cơ quan, ngay cả khi các tòa án cuối cùng bác bỏ chúng. Quốc hội mới không thể làm được nhiều điều để kiềm chế Trump gây chiến, ở Iran, Greenland hay bất kỳ nơi nào khác.

Tuy nhiên, đối với các nhà lãnh đạo ở Washington và xa hơn thế nữa, bài toán tính toán rủi ro khi đối phó với Trump giờ đây đã khác. Thời hạn sử dụng của tất cả các biện pháp dụ dỗ và đe dọa của Trump đang hiện rõ hơn bao giờ hết, và mặt trái của việc chơi theo luật chơi của Trump đã trở nên vô cùng rõ nét.

Một Giám đốc điều hành (CEO) hoặc hiệu trưởng trường đại học đang lo lắng trước áp lực từ Tòa Bạch Ốc phải đặt câu hỏi lại, xem việc chống đối tổng thống có rủi ro hơn hay việc mời gọi sự điều tra từ Quốc hội do đảng Dân chủ kiểm soát – và có thể là Bộ Tư pháp của vị tổng thống tiếp theo vào năm 2029 – mới là rủi ro lớn hơn.

Một nhà lãnh đạo nước ngoài bị Trump thúc ép nhượng bộ trong một thỏa thuận thương mại giờ đây phải cân nhắc xem việc giữ quan hệ hữu nghị với Trump quan trọng hơn hay đứng về phía những người Mỹ đã bác bỏ các chính sách bảo hộ của ông quan trọng hơn.

Ngay cả trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Thủ tướng Mark Carney của Canada đã nói với các đồng nghiệp của tôi là Nick Taylor-Vaisey và Zoya Sheftalovich rằng thà chờ đợi một vị tổng thống mới còn hơn là đạt được một thỏa thuận thương mại bất lợi với Trump. Thứ Sáu tuần trước, ông ấy đã phớt lờ những lời đe dọa của Trump nhằm trừng phạt Canada và Liên minh Châu Âu vì họ đã thiết lập một mối quan hệ đối tác chặt chẽ hơn.

Carney nói với tờ POLITICO: “Con đường đó dẫn đến sự điên rồ”.

Các đồng nghiệp của ông Carney càng thấy logic đó càng thêm sức thuyết phục vào ngày hôm nay.

Và ai trông có vẻ khôn ngoan hơn vào hôm nay, đoàn người gồm các CEO từng cười rạng rỡ tại lễ nhậm chức của Trump và góp quỹ xây phòng khiêu vũ cho ông, hay Jamie Dimon của JPMorgan – người đã nói với CNN từ cách đây tròn một năm rằng ông đang tránh xa những khoản quyên góp có thể mang tiếng là “mua chuộc ân huệ”?

Công ty của ông, Dimon khi đó cho biết, phải cân nhắc “Bộ Tư pháp tiếp theo sẽ xử lý việc đó như thế nào”.

Trump đã từng chịu đựng những thất bại trước đây. Vào năm 2018, ông đã mất quyền kiểm soát Hạ viện và hai năm sau đó mất ghế tổng thống cùng Thượng viện. Tuy nhiên, chưa có cuộc bầu cử nào trước cuộc bầu cử này mà quyền kiểm soát của Trump đối với nền tảng MAGA và vùng nông thôn nước Mỹ lại bị đặt dấu hỏi thế này. Chưa có cuộc bầu cử nào cho đến nay buộc ông phải thay đổi cách tiếp cận cơ bản của mình đối với chính trị.

Mọi chuyện tùy thuộc vào việc Trump quyết định có thử một con đường khác hay không, ở tuổi 80 và khi đang ở nửa chặng đường của nhiệm kỳ cuối cùng.

Giờ đây, chính ông là người phải đối mặt với một sự lựa chọn đầy sợ hãi: đối mặt với thực tế chính trị của buổi sáng sau bầu cử hoặc đánh mất những gì còn lại của nhiệm kỳ tổng thống của mình.

./.

Alexander Burns là tổng biên tập cấp cao phụ trách khu vực Bắc Mỹ của POLITICO. Trước đây, ông giữ vai trò trưởng ban tin tức của POLITICO. Ông đã đưa tin về các cuộc bầu cử và quyền lực chính trị trên khắp nước Mỹ trong hơn một thập kỷ, đồng thời là đồng tác giả của một cuốn sách bán chạy nhất về Donald Trump và Joe Biden.

Nguồn: Trump’s Whole Theory of Power Is in Ruins – POLITICO 11/04/2026

https://www.politico.com/news/magazine/2026/11/04/trump-power-fear-midterm-elections-01148250