Trang chủ » Lịch sử (Trang 2)
Category Archives: Lịch sử
Thời đại Khai sáng – Cách mạng Pháp 1789 (2)
Phần 2: Nguyên nhân xã hội, văn hóa, tư tưởng
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Trong phần một, chúng ta đã khảo sát ba nguyên nhân chính trị, kinh tế và tài chính, vốn dĩ là những ngòi nổ làm cách mạng bùng phát. Giờ đây, chúng ta khảo sát những nguyên nhân sâu xa hơn. Trước hết là sự xung đột quyền lợi giữa các giai cấp, vốn đã âm ỉ từ một thời gian rất dài, và trong bối cảnh trào lưu khai sáng đang lên đến đỉnh điểm, sự xung đột đó đã trở thành ý thức chính trị sống động và làm sống dậy niềm khao khát về một sự chuyển hóa sâu rộng mang tính biến đổi hệ hình. Sau đây là ba nguyên nhân sâu xa mang tính quyết định để làm phát sinh cuộc cách mạng 1789.
Xem tiếp Video:
Thời đại Khai sáng – Nguyên nhân Cách mạng Pháp năm 1789 (1)
Phần 1: Nguyên nhân chính trị, kinh tế, tài chính
Biên soạn: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Hậu bán thế kỷ 18 là thời kỳ đầy rẫy khủng hoảng cho các chế độ cũ ở châu Âu với hệ thống kinh tế và chính trị cổ hủ lúc ấy. Những thập niên cuối của thế kỷ 18 chứa đầy những biến cố chính trị mà đôi lúc đã đạt đến đỉnh điểm của sự nổi loạn, song song với các phong trào đòi tự trị khắp nơi. Nhiều sử gia sau này đều xem hậu bán thế kỷ 18 là “thời đại cách mạng dân chủ”, mà trong đó cách mạng Pháp đã để lại dấu ấn sâu đậm nhất, lâu dài nhất. (Sử gia Anh Eric Hobsbawm)
Xem tiếp video:
Ukraine, Nga và „vấn đề Đức“
Tác giả: Tôn Thất Thông – Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Những bài biên khảo sau đây là một phần của cuốn sách về Zelensky trong mấy tháng đầu cuộc chiến Ukraine, nhưng không xin được giấy phép xuất bản. Chủ đề của tác phẩm, sau ba năm, không còn giá trị thời sự nữa, cho nên tôi xóa các phần liên quan đến Zelensky, chỉ giữ lại phần biên khảo lịch sử mang tính phi thời gian. Sau đây là hai bài đầu tiên về quan hệ Đức – Nga và Đức – Ukraine qua dòng chảy lịch sử cận đại châu Âu.
Đọc tiếp:
Phần 1: Quan hệ giữa Đức và Nga
Phần 2: Quan hệ giữa Đức và Ukraine
Khoa học và kỹ thuật trong thế kỷ 18
Tác giả: Tôn Thất Thông
Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Thế kỷ 18 là thời kỳ xuất hiện rõ rệt của sự nhất thể hóa giữa thiên nhiên và lý tính. Điều này vừa là nhân vừa là quả của quá trình hợp tác và ảnh hưởng cộng sinh giữa triết học và khoa học tự nhiên. Nó khởi đầu từ giữa thế kỷ 17, để tạo nên điều kiện khung cho sự thăng hoa tột đỉnh của trào lưu khai sáng trong thế kỷ 18.
Xin xem Video:
Amos Goldberg: Gaza là một cuộc diệt chủng
Amos Goldberg, sử gia người Israel: “Điều đang xảy ra ở Gaza là một cuộc diệt chủng, vì Gaza không còn tồn tại”
Tác giả: Stéphanie Le Bars
Biên dịch: Đỗ Tuyết Khanh
Sử gia Amos Goldberg, giữ chức “Giáo sư Jonah M. Machover” chuyên về Holocauste tại Đại học Do Thái ở Jérusalem, đã đăng tháng 4 năm nay trên báo mạng Local Call [Tiếng Do Thái: Siha Mekomit] một bài viết cáo buộc Israel tiến hành “diệt chủng” ở Gaza. Ông giải thích luận điểm này trong một cuộc phỏng vấn của báo Le Monde.
Thuộc địa hóa, một lịch sử của Pháp
Giới thiệu phim hay của FRANCE.TV, chiếu ngày 2/2/2025
Bộ phim tài liệu đặc biệt „Colonisation, une histoire française“ vẽ lại lịch sử thực dân Pháp, từ Algiers đến Madagascar và từ Dakar đến Sài Gòn trong khoảng thời gian từ năm 1830 đến năm 1945. Câu chuyện này đúng là của chúng ta, câu chuyện về một cuộc đối đầu dữ dội giữa các dân tộc sẽ tạo nên một cộng đồng vận mệnh không thể đảo ngược.
(Xem phim tiếng Pháp theo link ở cuối bài)
Thời đại khai sáng – Cách mạng khoa học trong thế kỷ 17
Tác giả: Tôn Thất Thông
Hiệu đính: Hoàng Lan Anh
Phải có một khoa học phổ quát nào đó có khả năng giải thích mọi chuyện vượt lên trên trật tự và tiêu chuẩn, mà không cần phải sử dụng một phương tiện nào khác khi có vấn đề phát sinh. Điều này chúng ta có thể đạt được, không cần phải nhờ cái gì xa lạ mà chỉ cần một từ ngữ cổ xưa: toán học phổ quát. (René Descartes 1596 – 1650).
Nghe tiếp Video:
Lịch sử loài người – đôi điều suy nghĩ
Tác giả: Nguyễn Hữu Đổng
Lịch sử loài người chưa được loài người hiểu đúng. Bằng khái niệm phát triển, tác giả lý giải làm rõ tính chất, bản chất, thực chất khái niệm này; đồng thời, khuyến nghị hiểu đúng đắn chữ lịch, sử, khái niệm loài người, xây dựng quốc gia và loài người phát triển.
Cách Mạng Khoa Học – Những thành tố quyết định
Tác giả: Tôn Thất Thông
Trong thế kỷ 16, có lẽ ngoại trừ Copernicus và một ít học giả gần gũi của ông, còn lại hầu hết mọi người đều xem con người và quả đất là trung tâm của vũ trụ, điều mà nền khoa học Hy Lạp cổ đại đã khẳng định và được thần học Kitô xem là nền tảng lý luận. Trong vũ trụ đó, con người là thước đo của một thế giới do Thượng Đế sáng tạo ra.
Nghe tiếp Video:
Thời đại khai sáng – Copernicus và cách mạng vũ trụ
Tác giả: Tôn Thất Thông
Trong tất cả những khám phá và nhận thức, không có điều gì tác động lớn đến tâm trí con người hơn học thuyết của Copernicus. Ngay khi quả đất chưa kịp được công nhận là hình cầu và là một hệ thống khép kín, nó đã phải từ bỏ đặc quyền to lớn khi muốn trở thành trung tâm của vũ trụ. Có lẽ chưa bao giờ có một yêu cầu lớn hơn dành cho nhân loại: đối với những gì nhờ sự công nhận này mà không biến mất thành sương khói: một thiên đường thứ hai, một thế giới của sự ngây thơ trong trắng, nghệ thuật, thi ca và lòng mộ đạo. (Đại thi bá Johann Wolfgang von Goethe).
Xem tiếp video:
Diễn Đàn Khai Phóng 