Trang chủ » Lịch sử (Trang 3)
Category Archives: Lịch sử
Thời đại Khai sáng – Cách mạng Khoa học bắt đầu như thế nào?
Tác giả: Tôn Thất Thông, tháng 10/2024
Trong thời đại khai sáng, triết gia khám phá những khoa học mới, và tất cả để phục vụ cho con người làm chủ thiên nhiên và môi trường sống chung quanh. Dùng thuật ngữ của David Hume, khai sáng là thời đại của “những khoa học đạo đức” mới mẻ: Xã hội học, tâm lý học, kinh tế chính trị học và giáo dục hiện đại (Sử gia Peter Gay).
Xem tiếp Video:
Thời Đại Khai Sáng – Thời điểm khởi đầu và chấm dứt
Tác giả: Tôn Thất Thông, tháng 8/2024
Có lẽ là điều hợp lý, khi chúng ta xem trào lưu khai sáng là thời khắc đặc biệt của lịch sử châu Âu, là sự trưởng thành của trí tuệ của con người thế tục, khi tình trạng ngu muội từng bước bị đẩy lùi, phồn vinh xã hội ngày càng được nâng cao, và thừa hưởng thành quả của kỹ thuật in ấn để tự thành hình và phát triển một lực lượng xã hội tương đối độc lập [với các định chế có sẵn]. (Giáo sư Roy Porter, Viện sĩ Hàn Lâm Viện Anh).
Xem Video trên Youtube:
Sự xuống dốc nguy hiểm về chiến lược của Israel
Tác giả: Stephen M. Walt , Foreign Policy 16-8-2024
Biên dịch: Nguyễn Hàn Giang
Khi bất kỳ quốc gia nào bắt đầu đưa ra quyết định chiến lược dựa trên những lời tiên tri về ngày tận thế và kỳ vọng vào sự can thiệp của thần thánh, thì chúng ta hãy cảnh giác (Stephen Walt).
Trở về thăm Israel với nỗi niềm băn khoăn (tiếp theo)
Với tư cách là cựu quân nhân IDF và sử gia về nạn diệt chủng, tôi vô cùng băn khoăn sau chuyến thăm Israel mới đây. (tiếp theo)
Tác giả: Omer Bartov, GUARDIAN, 13.8.2024
Biên dịch và rút ngắn: Tôn Thất Thông
Vào thời điểm tôi đến Israel, tôi đã cảm nhận chắc chắn rằng ít nhất kể từ cuộc tấn công của IDF vào Rafah vào ngày 6 tháng 5 năm 2024, tôi không thể phủ nhận rằng Israel đã tham gia vào các tội ác chiến tranh có hệ thống, tội ác chống lại loài người và các hành động diệt chủng. (Omer Bartov)
Trở về thăm Israel với nỗi niềm băn khoăn
Với tư cách là cựu quân nhân IDF và sử gia về nạn diệt chủng, tôi vô cùng băn khoăn sau chuyến thăm Israel mới đây.
Tác giả: Omer Bartov, GUARDIAN, 13.8.2024
Biên dịch và rút ngắn: Tôn Thất Thông
Người dịch: Hơn nửa thế kỷ qua trong các nước phương Tây, những ai phê phán Israel, nhất là phê phán tội ác của Israel đối với người Palestine, đều dễ dàng bị quy chụp là „bài Do Thái“. Bạo lực ở Gaza hơn 10 tháng qua đã thay đổi tình hình chút ít. Tiếng nói của giới vận động hành lang Do Thái trở nên yếu ớt hơn, giọng điệu đạo đức hai mặt của các chính phủ phương Tây có phần thuyên giảm, và đặc biệt đã có vài tiếng nói lạc lõng của trí thức Israel ở ngoại quốc cất lên lo lắng cho tương lai đất nước họ. Xin giới thiệu bài tiểu luận sau đây của sử gia Omer Bartov người Israel.
Hai kẻ thù, hai ác ý
Tác giả: Tom Khaled Würdemann, ZEIT, ngày 17.8.2024
Biên dịch: Nguyễn Phú Lộc
Xung đột ở Trung Đông được coi là cuộc đối đầu giữa hai cực: trên chống lại dưới. Nếu khuyếch đại góc nhìn, chúng ta có thể thấy: Hai loại thù địch khác nhau đang thúc đẩy cuộc chiến này.
Thời đại khai sáng – Hai luồng triết học chính
Tác giả: Tôn Thất Thông
Trong thời đại khai sáng, những lâu đài triết học mọc lên một cách nhộn nhịp, liều lĩnh và kiêu kỳ. Triết học trong thời đại này được vinh danh rực rỡ như chính trào lưu nghệ thuật Barock đương thời. Những tên tuổi lớn như Descartes, Spinoza, Leibniz cũng như Locke, Hobbes, Hume đại diện cho những lâu đài triết học tráng lệ. Nhưng khi đi vào bên trong để quan sát cấu trúc bản vẽ của từng lâu đài, chúng ta cũng thấy những nét đặc thù riêng. Tuy nhiên, nhìn một cách tổng thể, các lâu đài này thể hiện hai xu hướng nổi bật: Thuyết duy lý và thuyết duy nghiệm.
Xem tiếp Video:
.
Thời đại khai sáng – Lý tính và niềm tin tôn giáo
Tác giả: Tôn Thất Thông, tháng 4/2024
Chúng ta hãy bắt đầu từ giả sự thuần phục và suy luận ở một trình độ mới. Vạn vật đã đạt đến một đỉnh điểm, nơi mà không ai phân biệt giữa tín đồ Kitô và Do Thái giáo, người Thổ, cộng đồng ngoại đạo. Niềm tin tôn giáo đã mất tất cả tác dụng đến đạo đức, luân lý. […] Kitô giáo không còn lại gì ngoài những hình thức và thành kiến bên ngoài, đã biến con người thành thú vật bằng cách tước đoạt quyền tự do sử dụng quyền phán xét của họ và bóp nghẹt ngọn lửa lý tính bên trong họ. (Baruch de Spinoza, 1670)
[Đọc tiếp trên Diễn Đàn Khai Phóng]
Hoặc nghe Video:
Bước đi đầu tiên: Tự do Tư tưởng
Tác giả: Tôn Thất Thông, tháng 4/2024
Nếu trong kinh tế, tự do kinh doanh là gốc rễ của sự tăng trưởng phồn vinh, thì trong triết học và các lĩnh vực nghiên cứu khác, tự do tư tưởng là cội nguồn của mọi sáng tạo và là nguồn cảm hứng tạo nên sáng kiến để canh tân, đưa xã hội đến tiến bộ.
Xin mời xem Video trên Youtube:
Mỹ châm thêm lửa ở Trung Đông
Tác giả: Stephen M. Walt (Foreign Policy)
Người dịch: Nguyễn Phú Lộc
Israel đang ngày càng gặp nguy hiểm nhưng trách nhiệm nằm ở Washington nhiều hơn là ở Tehran.
Diễn Đàn Khai Phóng 