Trang chủ » 2018 (Trang 3)
Yearly Archives: 2018
Phạm Quỳnh: nhà yêu nước bị giết oan
Phạm Quỳnh: Yêu nước trước hết là yêu tiếng mẹ đẻ
Tác giả: Nguyễn Hải Hoành
DĐKP giới thiệu: Mới đây, Quỹ văn hóa Phan Châu Trinh (một quỹ tư nhân có uy tín ở Việt Nam) vinh danh Phạm Quỳnh về đóng góp của ông cho nền văn hóa VN. DĐKP hân hạnh giới thiệu một bài khảo cứu có giá tri về nhân vật hiếm có này. Trong lịch sử có những nhân vật tài hoa uyên bác, nếu sống trong một giai đoạn thanh bình trong một đất nước văn minh thì có thể đóng góp nhiều cho xã hội. Nhưng lỡ sống trong giai đoạn chiến tranh nhiễu nhương, lại không thuộc phe thắng trận, thì lại bị các nhà viết sử chà đạp một cách oan ức. Phạm Quỳnh là người như thế. Phạm Quỳnh bị Việt Minh cáo buộc là theo thực dân, bán nước và bị Việt Minh giết năm 1945. Lịch sử sẽ phán xét tội ác này. Và thanh niên Việt Nam cần tỉnh táo phân ranh công tội cho rõ ràng.
Lịch sử văn minh châu Âu (1)
Lúc khởi đầu, mọi dân tộc đều như nhau
Tác giả: Tôn Thất Thông, CHLB Đức
Văn minh châu Âu là một đề tài rất rộng, khó lòng trình bày một cách đầy đủ trong khuôn khổ báo mạng. Vì thế, chúng tôi chỉ có thể trình bày trên trang mạng này những bài biên khảo ngắn thuộc đề tài trên, nhưng có tính chất độc lập, không theo thứ tự thời gian, cũng không theo một chuẩn mực có hệ thống. Tùy lượng thời gian cho phép và điều kiện tiếp cận tài liệu cần thiết, tác giả sẽ lần lượt phổ biến kết quả nghiên cứu để góp phần vào diễn đàn tranh luận. Nếu có lúc vài ba tháng chưa viết xong bài nào vì độ phức tạp của nó, thì cũng là chuyện có thể xảy ra, mong quí độc giả thông cảm.
Xin mời độc giả theo dõi bài đầu tiên như một lời dẫn nhập. Tác giả rất mong được đón nhận nhiều ý kiến phản hồi. Mọi phê bình khen chê đều có ích cho những bài biên khảo tiếp theo.
Tia sáng rọi vào quá khứ bị lãng quên
Tác giả: WILHELM G SOLHEIM II, Giáo Sư Nhân Chủng Học Đại Học Hawaii
Biên dịch: Trần Ngọc Dụng
Trong thập niên qua (1960), cả thế giới đang hướng sự chý ý về vùng Đông Nam Á là vì cuộc chiến đang diễn ra tại đây. Những hoạt động quân sự ào ạt đã lấn át các khám phá mới đầy thú vị liên quan đến lịch sử và con người tiền sử từng sinh sống tại vùng này.
Tuy nhiên, về lâu về dài thì những khám phá này sẽ có ảnh hưởng sâu đậm hơn hẳn các hoạt động quân sự vừa nói, đặc biệt về khía cạnh khảo cổ học – theo cách chúng tôi nghĩ về vùng này và con người sống tại đó, cũng như về lối suy nghĩ của chính họ.
Diễn Từ Vinh Danh Giải Văn Hóa Phan Châu Trinh 2018
Tác giả: nhà văn Nguyên Ngọc, Chủ tịch Hội đồng Khoa học
Giữ lời hẹn đúng từ ngày này năm trước, chúng ta lại gặp nhau, cũng trong căn phòng ấm cúng này, để chào mừng những vị tân khoa của giải Văn hóa Phan Châu Trinh năm 2018, năm thứ 11 của Quỹ và của Giải. Cho đến giờ phút này, chúng tôi nghĩ đã có thể nói lần nữa chúng ta lại có được một mùa giải đẹp.
Nhóm dịch thuật “Nhất Nghệ Tinh” đoạt giải thưởng Phan Châu Trinh
Diễn từ nhận giải thưởng “Vì sự nghiệp Văn hóa Giáo dục” của Quỹ Văn Hóa Phan Châu Trinh ngày 24.3.2018.
Tác giả: Đặng văn Châm và tập thể dịch giả “Nhất Nghệ Tinh”
DĐKP giới thiệu: Giải thưởng cao quí “Vì sự nghiệp Văn hóa Giáo dục” năm nay được trao cho nhóm dịch thuật Nhất Nghệ Tinh. Nhóm này là một tập thể đông đảo hơn 70 chuyên gia Việt Nam tốt nghiệp đại học kỹ thuật Đức, họ làm việc thiện nguyện không nhận thù lao. Với nồng cốt hơn 50 chuyên gia đã du học Tây Đức từ trước 1975, nhóm qui tụ thêm các bạn đồng nghiệp xuất thân sau này từ Đông Đức, cũng như nhiều thầy cô trường đại học Bách Khoa. Họ đã bền bỉ làm việc gần 10 năm qua để dịch các giáo trình huấn nghiệp Đức trong nhiều ngành kỹ thuật. Với chương trình huấn nghiệp đã được thử nghiệm thành công tại Đức trong hơn 60 năm qua, cộng thêm kiến thức và kinh nghiệm tích lũy của gần 40 năm trong công nghiệp của các dịch giả, chúng ta có thể phán đoán rằng, phần lớn nội dung huấn nghiệp do nhóm này biên dịch sẽ trở thành tiêu chuẩn huấn nghiệp tại VN trong tương lai, cho dù giáo trình có thể xuất hiện dưới hình thức nào – tái bản có bản quyền, đạo văn để ra giáo trình mới, hoặc thậm chí sao chép không hợp lệ v.v… Nhưng xuất hiện dưới hình thức nào cũng không quan trọng, và dường như các bạn dịch giả cũng không quan tâm. Điều họ quan tâm là, tinh túy của nền huấn nghiệp Đức sẽ được chuyển về, dù dưới hình thức nào, để phục vụ cho tuổi trẻ Việt Nam. Có lẽ đó là lý do để ban tổ chức chọn nhóm dịch thuật này để trao giải.
Lữ Phương và giải thưởng Phan Chu Trinh
TÔI ĐÃ ĐỌC MARX TRONG HOÀN CẢNH NÀO
Tác giả: Lữ Phương – Diễn từ nhận “Giải Nghiên Cứu” của Quỹ Văn Hoá Phan Châu Trinh 2018
…tôi chỉ xin được nhấn mạnh đến một điểm mà tôi cho là mấu chốt: học thuyết Marx không phải là một khoa học bao gồm những quy luật tất yếu có thể đem ra thực hiện trong các kế hoạch phát triển, cải tạo xã hội một cách nghiêm nhặt. Những kết luận mang tính cách mạng do Marx đề xuất về mặt thực tiễn, thực sự đã được tạo ra bằng một thứ logic biện chứng về lịch sử đặt nền trên sự tồn tại của hàng loạt những giả định về hiện thực, mà nếu thiếu đi như điều kiện cần và đủ thì những kết luận ấy mãi mãi sẽ chỉ là những giả tưởng, suy đoán mộng mơ…
Einstein và Đức tin
Sai lầm lịch sử của Châu Âu đối với Đế chế Ottoman
Nguồn: “The Ottoman caliphs: Why European Islam’s current problems might reflect a 100-year-old mistake”, The Economist, 26/07/2016.
Biên dịch: Trương Dũng Thuyết | Hiệu đính: Lê Hồng Hiệp
Mỗi khi một thành phố châu Âu bị rung chuyển bởi một hành động bạo lực nhằm vào số đông quần chúng, các tờ báo quan trọng có ảnh hưởng của châu lục này lại chủ trì những cuộc tranh luận kịch liệt về những sai lầm đã xảy ra. Đặc biệt, những người tranh luận thường hỏi, liệu các quốc gia Châu Âu có nên phản ứng khác đi trước sự nổi lên của những nhóm thiểu số Hồi giáo lớn và bất mãn, bằng cách chấp nhận sự khác biệt về văn hoá một cách bao dung hơn hoặc (như một số người biện hộ) bằng cách đàn áp họ?
Chế độ dân chủ chết như thế nào
Tác giả: Steven Levitsky & Daniel Ziblatt: This is how democracies die
Guardian, 21-1-2018
Người dịch: Huỳnh Hoa
Từ cuối cuộc Chiến tranh Lạnh, phần lớn những vụ sụp đổ của các chế độ dân chủ đều không do các tướng lãnh và binh lính gây ra mà do chính các chính phủ được bầu lên. Giống như ông Hugo Chávez ở Venezuela, các nhà lãnh đạo được bầu lên đã làm băng hoại các thiết chế dân chủ (democratic institutions) ở Gruzia, Hungary, Nicaragua, Peru, Philippines, Ba Lan, Nga, Sri Lanka, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine.
Vì sao chủ nghĩa xã hội thất bại?
Tác giả: Paul R. Gregory: Why Socialism Fails
Hoover Institution, 10/01/2018
Người dịch: Hiếu Chân
Khi Liên bang Xô viết gần sụp đổ, Francis Fukuyama tuyên bố chế độ dân chủ tự do đã chiến thắng chủ nghĩa xã hội kế hoạch hóa trong bài nhận định năm 1989 của ông, “Điểm tận cùng của Lịch sử?”. Hơn một phần tư thế kỷ sau đó, Liên xô quả thực đã tan rã. Phần lãnh thổ Đông Âu của nó bây giờ thuộc về Liên minh Âu châu. Trung Quốc có một nền kinh tế thị trường cho dù đất nước vẫn bị cai trị bởi một đảng duy nhất. Còn các nhà nước “xã hội chủ nghĩa” Bắc Hàn, Cuba và Venezuela đang trong đống đổ nát về kinh tế. Giờ đây, ít ai ủng hộ việc “quay lại Liên xô”.
Diễn Đàn Khai Phóng 