Trang chủ » HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH QUAD: Liên minh quân sự mới

HỘI NGHỊ THƯỢNG ĐỈNH QUAD: Liên minh quân sự mới

Tháng Mười 2021
H B T N S B C
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

Tìm chuyên mục

Thư viện

Đối đầu Mỹ – Trung hơi giống thời Chiến tranh Lạnh
DOYLE MCMANUS, Los Angeles Times, ngày 26 tháng 9 năm 2021
Người dịch: Lê Nguyễn

Tổng thống Biden phát biểu hôm thứ Sáu trong hội nghị thượng đỉnh Quad tại Phòng Đông của Nhà Trắng trước Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Thủ tướng Australia Scott Morrison, Thủ tướng Nhật Bản Yoshihide Suga và các quan chức khác. (Evan Vucci / Associated Press).

WASHINGTON – Tổng thống Biden đã tổ chức một cuộc họp thượng đỉnh vào thứ Sáu [24 tháng 9], nó có vẻ đang chuyển sang một cái gì đó – nếu như bạn không theo dõi, bạn có thể đã bỏ lỡ nó.

Cuộc họp quy tụ các nhà lãnh đạo của một nhóm, được cố tình làm bớt đi sự chú ý, có tên  gọi là “Bộ tứ”: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.

Các quan chức Hoa Kỳ đã làm nhẹ đi tầm quan trọng của phiên họp, họ mô tả nó là “một cuộc họp không chính thức của các nền dân chủ hàng đầu ở Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.”

Nhưng Trung Quốc không mắc lừa. Các nhà ngoại giao của họ đã dành nhiều tháng để lên án Quad là một liên minh theo kiểu Chiến tranh Lạnh nhằm mục đích kiềm chế sự trỗi dậy của Bắc Kinh với tư cách là cường quốc thống trị ở châu Á.

Và họ đúng.

Biden và các nhà lãnh đạo Quad đồng nghiệp của ông chưa bao giờ công khai thốt ra từ “Trung Quốc”, nhưng Quad là tất cả về sự ngăn chặn. Nó tìm cách làm giảm bớt ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc, ngăn chặn nước này khởi động các cuộc phiêu lưu quân sự và tìm cách ngăn cản Mỹ cũng như các quốc gia khác thâm nhập vào các thị trường đang lên ở châu Á.

Quad không phải là một liên minh quân sự – ít nhất là về mặt chính thức. Một phụ tá của Biden, người đã thông báo cho các phóng viên trước hội nghị thượng đỉnh đã  phải rất vất vả để đưa ra quan điểm đó ba lần trong 20 phút.

Nhưng vào tháng trước, hải quân bốn nước đã tổ chức một cuộc tập trận quân sự lớn ở Biển Philippines phía đông Trung Quốc. Bốn người tham gia là bốn người này: Hoa Kỳ, Nhật Bản, Ấn Độ và Úc.

Cả bốn nước đều theo chế độ dân chủ. Có cùng một mối quan tâm, cả bốn đều tỏ ra lo lắng khi thấy Trung Quốc sử dụng sức mạnh kinh tế và quân sự để đạt được mục đích của họ – từ việc chiếm các đảo và xây dựng căn cứ trên lãnh thổ tranh chấp ở Biển Đông đến đe dọa Đài Loan và tấn công các vị trí của quân đội Ấn Độ trên dãy Himalaya.

Với Úc, cơ bắp mà Trung Quốc sử dụng là kinh tế: Sau khi Australia kêu gọi điều tra nguồn gốc của virus coronavirus, Bắc Kinh đã trả đũa bằng cách cắt giảm nhập khẩu thịt bò Australia và kêu gọi chính quyền Canberra ngăn chặn “tuyên bố chống Trung Quốc” với các thành viên Quốc hội và các phương tiện truyền thông.

Áp lực trắng trợn đã phản tác dụng; người Úc đâu lưng lại với nhau, ủng hộ và quyết định xích lại gần Hoa Kỳ.

Một kết quả hiển hiện là AUKUS, quan hệ đối tác quân sự mới của Úc, Anh và Hoa Kỳ, với dự án lớn đầu tiên là đóng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân [1] cho hải quân Úc.

Giữa QUAD và AUKUS, “chúng tôi đang thấy sự xuất hiện của một kiến ​​trúc an ninh mới”, Bonnie Glaser, một chuyên gia về Trung Quốc tại Quỹ Marshall của Hoa Kỳ, nói với tôi. “Nó gửi một tín hiệu đến Bắc Kinh rằng các nước khác sẵn sàng đứng lên cùng nhau và bảo vệ một trật tự quốc tế dựa trên luật lệ”.

Kìm hãm Trung Quốc đã trở thành ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại của Mỹ, với việc xây dựng liên minh [2] là công cụ lựa chọn của Biden. Điều đó không có gì đáng ngạc nhiên; đó là một đấu trường mà ở đó Hoa Kỳđược hưởng lợi thế rõ ràng.

Trung Quốc rất giỏi về nhiều mặt: tăng trưởng kinh tế, các dự án xây dựng quy mô lớn, tiếp thu công nghệ nước ngoài, gián điệp mạng. Nhưng nó đã không thành công trong việc kết bạn. Đó là một siêu cường có quan hệ với các quốc gia khách hàng chứ không có đồng minh thực sự, trừ khi bạn tính đến Pakistan và gần đây là Nga.

Điều đó giúp giải thích sự giận dữ của những lời tố cáo của Trung Quốc đối với QUAD, AUKUS và các nhóm khu vực khác: Đó là một cuộc chơi mà họ không được tham gia.

Câu hỏi đặt ra là, liệu Trung Quốc có tung ra một cuộc thách thức quân sự chống lại liên minh mới, trước khi Mỹ có thời gian củng cố nó hay không.

Cuộc thử nghiệm có thể sắp sửa xảy ra với Đài Loan mà Đảng Cộng sản cầm quyền của Trung Quốc cho là một tỉnh ly khai và từ lâu đã thề sẽ sáp nhập lại vào đất mẹ.

Elbridge Colby, một cựu quan chức Lầu Năm Góc, người có cuốn sách mới, “Chiến lược của sự từ chối”, tập trung vào cuộc đối đầu Mỹ-Trung, cho biết: “Quan điểm tiêu chuẩn ở châu Á là: Đài Loan là con chim hoàng yến trong mỏ than.”

Chỉ huy lực lượng Mỹ ở Thái Bình Dương vừa nghỉ hưu, đô đốc Phil Davidson, đã cảnh báo vào tháng 3 rằng Trung Quốc có thể gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với Đài Loan “trong sáu năm tới”, Colby lưu ý.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình “có thể thấy rằng các xu hướng đang không thuận lợi,” Colby nói.

Ví dụ, các tàu ngầm mới của Australia có thể giúp ngăn chặn một cuộc xâm lược bằng đường biển, nhưng chúng chưa lặn dưới nước cho khoản hơn một chục năm tới. Vì vậy, nhà lãnh đạo Trung Quốc có thể coi vài năm tới là cơ hội cuối cùng để chiếm Đài Loan bằng vũ lực.

“Chúng ta nên lo lắng,” Colby nói.

Nếu điều này đang bắt đầu giống như những ngày tồi tệ cũ của Chiến tranh Lạnh, khi Hoa Kỳ và các đồng minh của họ bị ám ảnh về viễn cảnh một cuộc xâm lược của Liên Xô vào châu Âu, thì đúng là họ nên cảm thấy như vậy.

Tất nhiên, không có phép loại suy lịch sử nào là hoàn hảo. Xung đột và cạnh tranh [3] của chúng ta với Trung Quốc rất phức tạp do sự vướng mắc kinh tế sâu sắc của hai nước, điều này không xảy ra với Liên Xô.

Nhưng ở hầu hết các khía cạnh khác, sự so sánh là khá phù hợp: hai siêu cường hạt nhân bất đồng về ý thức hệ, thường coi quyền lực toàn cầu như một trò chơi  và nhất quyết là phải thắng chứ không có chuyện thua – trong trường hợp của Hoa Kỳ – xây dựng khối liên minh và cùng hợp tác chặt chẽ để củng cố ảnh hưởng của họ cho tình huống như vậy.

“Chúng tôi không tìm kiếm một cuộc Chiến tranh Lạnh mới”, Biden nói tại Liên Hợp Quốc tuần trước[4]. Nhưng vì sự quyết đoán của ông Tập, Biden đã tìm ra được lý lẻ – và cho dù lời nói có nhẹ nhàng đến thế nào, ông vẫn phải hành động phù hợp.

Nguồn:

https://www.latimes.com/politics/story/2021-09-26/new-military-alliance-summit-meeting-u-s-china-faceoff-looking-like-cold-war

Xem thêm: Những bài viết / dịch của Lê Nguyễn

Tham khảo:

[1]https://www.latimes.com/politics/story/2021-09-16/china-attacks-u-s-australia-deal-on-nuclear-submarines

[2]https://www.latimes.com/world-nation/story/2021-09-19/biden-pitching-partnership-after-tough-stretch-with-allies

[3]https://www.latimes.com/world-nation/story/2021-09-10/biden-calls-china-xi-jinping-fraught-relationship

[4]https://www.latimes.com/politics/story/2021-09-21/biden-urge-action-climate-change-pandemic-united-nations