Để pháp quyền được tồn tại, mọi người cần tin tưởng vào nó và tuân thủ nó. Họ cần xem đó như là một bộ phận tồn tại cần thiết, hợp lý trong hệ thống pháp lý – chính trị của họ. Thái độ này bản thân nó không phải là một điều luật. Nó là một quan niệm chính trị chung được thêm vào trong hệ thống tín ngưỡng văn hóa. Khi niềm tin này được phổ biến, pháp quyền có thể có sức bật và sống sót qua nhiều thế hệ, vượt qua được cả sự miệt thị của các quan chức nhà nước. Tuy nhiên, khi mà niềm tin này không được phổ biến thì phá quyền có thể trở nên rất yếu và gần như không có tiếng nói.
Viết trong những ngày đất nước đang chuyển mình
Tác giả: Nữ Kiến Trúc Sư Trần Thanh Vân, 30-4-2019
DĐKP giới thiệu: nhân mùa 30.4, chúng tôi xin giới thiệu vài tâm tình của một người có lòng với đất nước nghĩ về tương lai. Bà Trần Thanh Vân vốn là “người trong cuộc”, đã sinh ra và lớn lên trong CNXH, nhưng cuối cùng như tác giả nói, “Tôi từ chối mọi cơ hội được đề bạt thăng chức, tôi không nộp đơn xin vào ĐCS và năm 1992, tôi nằng nặc đòi nghỉ hưu khi mới 51 tuổi”. Giá mà mọi thanh niên Việt Nam có thể chọn được thái độ bất hợp tác, bất phục tùng như thế, và tìm cách độc lập kinh tế với chế độ, ra ngoài tự lập kinh doanh hoặc đầu quân xây dựng lực lượng kinh tế tư nhân, dần dần chiếm lại thế mạnh cho tư nhân, thì có lẽ nhà nước độc tài khó lòng tiếp tục những chính sách vô tội vạ như hiện nay.
Nhớ lại và suy ngẫm từ mấy câu chuyện sau 30-4-1975
Tác giả: PGS TS Đào Công Tiến
DĐKP giới thiệu: Sắp đến ngày 30.4, chúng tôi xin giới thiệu một bài viết của PGS TS Đào Công Tiến, một “người trong cuộc”, nguyên hiệu trưởng Đai học Kinh tế TP. HCM. Tuy là “người trong cuộc”, đã từng phục vụ cho đảng CS nhiều thập niên, đến cuối đời, ông Đào Công Tiến cũng phải nói, những hành xử đi ngược tinh thần hòa giải hòa hợp dân tộc, “chẳng hạn như tập trung cải tạo, phạt vạ, tù đày . . . của “bên thắng cuộc” đối với “bên thua cuộc” đã đến lúc phải có lời thành tâm sám hối và xin lỗi”. Bài này là một trong 17 bài tiểu luận “Để tư duy lý luận không còn đứng mãi bên lề cuộc sống” xuất bản năm 2017. Như tác giả nói, “tất cả nội dung của những bài viết đều liên quan đến tư duy lý luận gắn liền với chuyện dân, chuyện nước mà tôi quan tâm, gởi gắm vào đó tâm huyết và sự hiểu biết của mình”.
Phê bình tư tưởng của John Locke về tài sản
Tác giả: Ramiro S. Fúnez
Người dịch: Nguyễn Hoàng Nam
Các bộ luật về tài sản, từ phạm vi nội địa cho đến phạm vi quốc gia, thậm chí là phạm vi quốc tế, phần nhiều lấy cảm hứng từ những công trình chính trị của những nhà tư tưởng tự do hậu Phục Hưng như John Locke, đã đóng một vai trò quan trọng trong việc khởi xướng cuộc tranh luận giữa các quan điểm liên quan đến đề tài này. Các phân tích về nguồn cảm hứng phía sau các quan niệm đương thời về tài sản, mà đặc biệt là từ tác phẩm “Khảo luận thứ hai về Chính quyền dân sự” của John Locke, cung cấp một nền tảng nhằm hiểu rõ làm thế nào mối xung đột hiện tại, về cụ thể là sự bất công bằng trong xã hội, được khơi nguồn từ những khác biệt cơ bản hiện tại về mặt lý thuyết đã được đề cập trên những công trình trên.
Adam Smith (1723-1790) và Tác Phẩm Tài Sản của các Quốc Gia
Tác giả: Phạm Văn Tuấn
Trong công việc tìm hiểu bản chất con người, bản chất của thiên nhiên và Thượng Đế, các nhà thơ, nhà văn, nhà triết học… đã biểu lộ niềm tin của mình qua các tác phẩm. Hình ảnh của bản ngã (the self) đã thay đổi trong văn chương, chẳng hạn từ thời Shakespeare qua các giai đoạn lãng mạn và thời đại Victoria, tới chủ nghĩa cá nhân hiện tại. Cho nên muốn hiểu rõ các tác phẩm văn học, cần phải hiểu thêm các tư tưởng triết học, các khuynh hướng trí thức quan trọng qua nhiều thế kỷ.
Karl Marx và Tây Đức thời hậu chiến
Tác giả: Tôn Thất Thông, CHLB Đức
DĐKP giới thiệu: Bài biên khảo này nguyên là một trong ba đề mục trong phụ lục liên quan đến ba nhà tư tưởng lớn về kinh tế (Adam Smith, Karl Marx và John Maynard Keynes), thuộc tác phẩm „Thần Kỳ Kinh Tế Tây Đức giai đoạn 1949-1969. Lịch sử – Lý Thuyết – Chính sách“. Giấy phép của nhà xuất bản Tri Thức do Giám đốc Chu Hảo ký vào tháng 6.2018. Sau „sự kiện Chu Hảo“, toàn bộ ban giám đốc nhà xuất bản Tri Thức bị thay thế, việc in ấn tác phẩm này tạm thời bị ngưng lại. Đến giờ phút cuối vào tháng 11.2018, nhà xuất bản Tri Thức (với Ban Giám Đốc mới) cho phép in nhưng cần kiểm duyệt 80% (!) đề mục Karl Marx này, cho nên nó còn lại trơ trẽn như xác không hồn. Vì thế, tác giả quyết định rút đề mục này ra khỏi sách. Để tác phẩm nói trên được đầy đủ hơn, độc giả có thể tải xuống và bổ sung bài biên khảo này vào trang 457, ngay truớc đề mục „John Maynard Keynes“.
[Đọc tiếp] hoặc tải PDF từ đây
Khai phóng giáo dục: Khai phóng chính mình, khai phóng mỗi cá nhân
Tác giả: TS Nguyễn Thị Từ Huy – Phỏng vấn bởi Phan Văn Thắng
Lời tòa soạn: Làm gì để có thể thay đổi nền giáo dục đang quá trì trệ và lạc hậu của chúng ta hiện nay? Đó là câu hỏi phải trả lời, là nhiệm vụ phải thực hiện của mọi người Việt Nam. Thực ra đã có nhiều lời giải nhưng cơ bản vẫn là vô vọng vì hình như chưa có cái nhìn nào xuyên thấu và cách làm nào thật sự sáng suốt và đủ mạnh để xoay chuyển tình thế. Dẫu sao, mỗi một ý kiến có trách nhiệm đều là một viên gạch đáng quý để xây dựng lại nền giáo dục đã quá cũ kỹ và lạc hậu của nước nhà. Trên tinh thần đó, VHNA giới thiệu cuộc trao đổi về chủ đề Giáo dục khai phóng giữa nhà báo Phan Văn Thắng và TS Nguyễn Thị Từ Huy đến từ đại học Hoa Sen – TP. Hồ Chí Minh.
TS Huỳnh Thế Du: Rủi ro của kinh tế Việt Nam nằm ở các doanh nghiệp tư nhân lớn nhanh bất thường
Tác giả: Hoàng Lan
(VNF) – Theo TS Huỳnh Thế Du, đã đến lúc Việt Nam nên “quên kinh tế nhà nước” và nhìn nhận khu vực kinh tế tư nhân là động lực tăng trưởng chính. Tuy nhiên, ở mặt bên kia của “tấm huy chương kinh tế tư nhân”, TS Huỳnh Thế Du chỉ ra rủi ro đến từ việc một số doanh nghiệp tư nhân lớn nhanh bất thường, thân hữu và lợi ích nhóm.
Dẫn nhập ngắn gọn về pháp quyền (3)
NHỮNG THÀNH TỐ CƠ BẢN TRONG VIỆC THIẾT LẬP NỀN TẢNG PHÁP QUYỀN VÀ HẠN CHẾ
Tác giả: Brian Z.Tamanaha, St. John’s University – School of Law
Chuyển ngữ: Lê Duy Nam
Dẫn Nhập Ngắn Gọn Về Pháp Quyền (2)
NHỮNG LỢI ÍCH CHÍNH CỦA PHÁP QUYỀN
Tác giả: Brian Z.Tamanaha, St. John’s University – School of Law
Chuyển ngữ: Lê Duy Nam
Với sự lưu tâm tới chính phủ, mỗi công dân thừa hưởng lợi ích từ việc được biết trước việc chính phủ sẽ phản ứng thế nào đối với hành động của mình. Đây là một khía cạnh rất quan trọng của tự do, khi công dân biết tất cả những hành động mình có thể làm được mà không sợ bị chính quyền can thiệp hay ngăn cản. Bất kể điều gì không bị cấm đoán bởi luật pháp thì đều có thể thực hiện mà không phải lo ngại điều gì. Thiếu đi sự đảm bảo này, con người sẽ luôn luôn hành động một cách liều lĩnh.
Dẫn nhập ngắn gọn về pháp quyền (1)
ĐỊNH NGHĨA VÀ CÁC CHỨC NĂNG CỦA PHÁP QUYỀN
Tác giả: Brian Z.Tamanaha, St. John’s University – School of Law
Chuyển ngữ: Lê Duy Nam
Cho tới tận bây giờ, những cuộc tranh cãi về chủ đề “pháp quyền” vẫn còn đang nảy lửa. Chủ yếu, các nhà học giả cũng như các nhà hoạch định chính sách vẫn còn có những ý kiến khác nhau về định nghĩa của từ pháp quyền, các nhân tố hoặc những yêu cầu của nó, lợi ích mà nó mang lại cũng như những giới hạn, liệu nó có phải là điều tốt mọi lúc, mọi nơi và còn nhiều những câu hỏi phức tạp khác…
Diễn Đàn Khai Phóng 