Trang chủ » Văn hóa, xã hội (Trang 28)
Category Archives: Văn hóa, xã hội
Corona: Đại dịch toàn cầu dường như đến gần theo từng ngày
Tác giả: Florian Schumann, ZEIT Online ngày 13.2.2020
Người dịch: Tôn Thất Thông
Người dịch: GS Christian Drosten là một trong những người đầu tiên giải mã con vi-rút SARS năm 2003. Trong ngành vi trùng học, ông được xem như chuyên gia hàng đầu của Đức. Phán đoán của ông thường mang tính chất định hướng cho các hoạt động tiếp theo, đối với giới nghiên cứu cũng như các cơ quan hoạch định chính sách y tế. Thông điệp của Drosten hiện nay là: Đại dịch (Pandemics) toàn cầu có thể đến; Đừng mong chờ có vắc-xin đại trà trong năm nay; Hiểu rõ cách lây nhiễm và tuân thủ các biện pháp tự bảo vệ là cách tốt nhất để tránh bệnh. Mong quí độc giả đọc kỹ bài này, không phải để lo âu thêm, mà chính là để an tâm chuẩn bị tất cả những gì có thể chuẩn bị được trong đời sống riêng tư và công cộng. Nếu may mắn sau này đại dịch không xảy ra, việc mất đi một ít công sức và sự tốn kém, cũng không phải là điều đáng quan tâm. Chúc an lành!
Về chuyện đặt tên đường Alexandre de Rhodes ở Đà Nẵng
Tác giả: Nguyễn Đắc Xuân, thư gởi GS Nguyễn Đăng Hưng với tựa đề
“Nếu nhầm lẫn thì xin lỗi và im lặng”
DĐKP giới thiệu: Trong thời gian qua có nhiều cuộc tranh luận chung quanh việc đặt tên đường Alexandre de Rhodes ở Đà Nẵng. Giáo sĩ Alexandre de Rhodes quả là có công trong việc xây dựng nền tảng đầu tiên của chữ quốc ngữ (đúng ra, công đầu thuộc về Linh Mục Bồ Đào Nha Francisco de Pina). Nhưng việc lấy tên Alexandre de Rhodes để đặt tên đường ở một thành phố lớn thì cần xem xét nhiều yếu tố khác không kém phần quan trọng. Thí dụ như: Một cách tổng quát, vai trò và hành động của các thừa sai (chức năng của các giáo sĩ như Alexandre de Rhodes) trong đội quân chinh phục thuộc địa như thế nào? Liên hiệp cộng sinh giữa nhiệm vụ truyền giáo và mục đích thôn tính thuộc địa của người Âu như thế nào? Alexandre de Rhodes đã rao giảng cho giáo dân VN những gì về Nho giáo, Phật giáo, đạo thờ cúng ông bà, hay nói chung là về văn hóa Việt Nam? Có phải ông đã làm bước đầu trong kế sách chia rẽ Lương-Giáo ở VN? Có phải ông đã cố ý hoặc vô tình dọn đường cho chính sách sau này của Pháp trong việc tiêu diệt văn hóa VN để dễ bề cai trị? v.v… và sau cùng là câu hỏi: Bàn cân giữa “công” so với “tội” có đủ nặng để tôn vinh đặt tên đường hay không?
Bức thư sau đây của nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân là một tài liệu đáng được tham khảo, dựa trên các tư liệu lịch sử đáng tin cậy để lý giải nhiều câu hỏi liên quan đến hoạt động của các thừa sai nói chung và của Giáo sĩ Alexandre de Rhodes nói riêng trong bối cảnh lịch sử của Giáo hội Công giáo thời hậu trung cổ đang trên đường tiến vào thời kỳ phát triển thuộc địa của người Âu.
Chính trị Việt Nam: Một thập kỷ nhìn lại
Tác giả: Đoan Trang, Trịnh Hữu Long
DĐKP: “Bình minh vẫn sẽ đến trên mọi miền Việt Nam vào sáng ngày 1/1/2020, nhưng mặt trời thì không phải nơi nào cũng thấy”. Thay cho lời khai bút đầu năm, xin giới thiệu cùng độc giả bài viết đặc sắc của hai tác giả rất quen thuộc về đề tài “Xã hội Dân sự” ở Việt Nam, niềm hy vọng sau cùng cho quá trình tiến hóa của xã hội.
Truyện Kiều (Thơ và chú giải)
Tác giả: Nguyễn Du
Chú giải: Ngô Minh Trực (Tựa đề: Tìm Hiểu Truyện Kiều)
DĐKP giới thiệu: Có người bạn giới thiệu công trình nghiên cứu về Truyện Kiều, tôi vội mở ra xem. Càng đọc càng thích thú ngạc nhiên. Chỉ mới 20 trang đầu, người đọc đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, nhưng nhận xét chung là: công phu, tỉ mỉ, nghiêm túc và đáng tin cậy. Chúng tôi chưa từng đọc một tác phẩm chú giải nào công phu đến thế! Không riêng những câu khó, với người không giỏi chữ nôm, chắc là bó tay và cần giải thích, chẳng hạn “Lạ gì bỉ sắc tư phong”. Cả những câu không khó lắm như “Trời xanh quen thói má hồng đánh ghen” tác giả cũng tỉ mỉ giải thích tường tận. Thật bổ ích cho mọi người, nhất là những người dạy Truyện Kiều cho học sinh lại càng cần để đối chiếu đúng sai trước khi lên bục giảng. Tin mừng: tác giả nói rõ, bản PDF này “chỉ tặng, không bán”. Mỗi người nên download về lưu trữ, chắc sẽ nhiều lúc còn cần đến.
[Đọc tiếp hoặc download ở đây]
Prometheus
Tác giả: Johann Wolfgang von Goethe
Người dịch: Phạm Hải Hồ
Goethe sáng tác bài ode Prometheus trong khoảng thời gian 1772-1774 giữa trào lưu văn học đươc gọi theo tên vở kịch “Sturm und Drang” (tạm dịch là “Giông bão và thôi thúc”) của nhà thơ – nhà soạn kịch Friedrich Maximilian Klinger. Trào lưu Giông bão và thôi thúc hình thành trong thời đại Khai sáng và kéo dài từ năm 1770 đến 1780…
Mai Thi: Báo chí khoa học chống lại Tin Dỏm
Ulrike Bremm (Hiệp hội Ký giả Chuyên ngành Đức) phỏng vấn Mai Thi.
Người dịch: Tôn Thất Thông
Người dịch: Nhà khoa học trẻ, TS hóa học Mai Thi vừa đoạt giải thưởng cao quí của đài truyền hình Đức ARD (còn gọi là Đài I). Ngay sau đó có nhiều cuộc phỏng vấn trên các báo liên bang Đức, mỗi cuộc phỏng vấn đề cập một khía cạnh khác nhau. Chúng tôi chọn một bài tiêu biểu trước đây, tương đối súc tích và thể hiện được tinh thần trách nhiệm và nhân cách của nhà khoa học trẻ trong thế giới Internet có đầy rẫy tin dỏm (Fake News), và viễn kiến của Mai Thi khi từ chối đường công danh rộng mở trong nghiên cứu khoa học, để lao vào lĩnh vực truyền thông đại chúng đầy rủi ro và vô cùng gian nan trong giai đoạn khởi nghiệp. Lành thay, lựa chọn của Mai Thi đã được đền bù xứng đáng, làm vẻ vang cho bản thân, gia đình và cộng đồng gốc Việt. Những câu trả lời của Mai Thi cũng rất ích lợi cho những ai muốn sử dụng mạng để làm truyền thông.
Giải thưởng truyền hình Hanns-Joachim Friedrichs: Mai Thi Nguyen-Kim và Harald Lesch
Nguồn: Hanns-Joachim-Friedrichs Foundation
Người dịch: Tôn Thất Thông
Ký giả khoa học Dr. Ing. Mai Thi Nguyen-Kim và ký giả khoa học Giáo sư Harald Lesch được trao giải thưởng Hanns-Joachim-Friedrichs-Preis 2019.
(Ghi chú ND: Hanns-Joachim Friedrichs là ký giả xuất sắc của đài truyền hình ARD. Chương trình nổi tiếng nhất của ông là Tagesthemen – Câu chuyện hàng ngày. ARD hay gọi là Đài I, bên cạnh Đài II ZDF, là đài truyền hình lớn nhất của Đức. Mai Thi là con gái út của hai bạn V&S, du học Tây Đức năm 1970).
Điểm sách: On Earth We’re Briefly Gorgeous, của Ocean Vương
Người điểm sách: Đỗ Kim Thêm
Trong sự đòi hỏi về nghệ thuật cao độ, có một cái gì đó mới thành hình. Bằng văn phong mới lạ và ngôn ngữ xuất sắc, Ocean Vương tổng hợp thành công các lĩnh vực tự truyện, thi ca và tiểu luận. Tác giả xem sáng tạo về đề tài bản sắc như là một vai trò tự ủy thác để giải phóng cho thân phận mình.
Có phải vì em không thấy tương lai?
Nhân câu chuyện 39 người chết trong Container ở Anh
Tác giả: Cao Gia An, Giáo sĩ Giòng Tên – Cộng tác viên Vatican News
“Mẹ ơi, con khó thở… Con đang chết… Con xin lỗi bố mẹ…”
Em xin lỗi, nhưng em có sai lầm gì đâu?
“Sai lầm nằm ở cả một hệ thống chỉ dạy người ta kiếm tiền bằng mọi cách, nhưng không dạy được người ta sống với những giá trị và nhân phẩm con người. Sai lầm nằm trong ý thức hệ rằng con người chỉ là vật chất và thuần là phương tiện sản xuất, đến độ sinh mạng của con người bị đánh đồng và có thể đem đi đánh đổi với những lợi ích được tính bằng của cải vật chất. Chính những người ủng hộ và quảng bá ý thức hệ sai lầm ấy, chính những người ra sức xây dựng và củng cố hệ thống phi nhân ấy, mới là những kẻ cần phải cúi đầu xin lỗi trước em và trước quê hương đất nước này”. (CGA)
Ocean Vương và tác phẩm 24 thứ tiếng
Phỏng vấn: Khuê Phạm (ZEIT ONLINE Team)
Người dịch: Tôn Thất Thông
ND: Hiếm khi có một tiểu thuyết của tác giả gốc Việt trở thành Bestseller được dịch ra 24 thứ tiếng. Và càng thú vị hơn khi được đọc bài phỏng vấn tác giả rất đặc sắc trên báo chí quốc tế. Điều thú vị thứ nhất, người được phỏng vấn là Ocean Vương, một người Mỹ gốc Việt mới 30 tuổi, vừa xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tay trong năm nay, đã trở thành một bestseller của New York Times và nhanh chóng được dịch ra nhiều thứ tiếng. Thứ hai, Ocean Vương rời bỏ Việt Nam năm 1990 lúc mới lên hai, gia đình nông dân nghèo, không ai giúp đỡ nhưng cuối cùng, với hai bàn tay trắng đã vươn lên vị trí vinh quang mà hàng triệu người mơ ước. Thứ ba, người phỏng vấn là nhóm ký giả tờ báo lớn của Đức, ZEIT ONLINE, được hướng dẫn bởi nữ ký giả Khuê Phạm, một người Đức gốc Việt thế hệ hai. Thứ tư, nội dung phỏng vấn xoay quanh chủ đề nhập cư, và dường như có một sự đồng cảm sâu sắc giữa người phỏng vấn và người trả lời. Lối đặt câu hỏi và phong cách đối đáp của hai bên quả thật tuyệt diệu đối với dân nhập cư, nhất là người nhập cư châu Á. Cuộc phỏng vấn cho ta thêm một cảm giác thú vị rằng, cộng đồng trí thức Việt Nam ở hải ngoại không phải chỉ có chuyên gia trong các ngành nghề truyền thống, mà đã có những who-is-who trong văn học và truyền thông đại chúng. Người dịch xin thay đổi tựa đề cho phù hợp.
