Khảo sát về chủ nghĩa xã hội kiểu Thụy Điển – Phần 1
Tác giả: Ngô Giang (Trung Quốc)
Biên dịch và chú thích: Nguyễn Hải Hoành
(Đã đăng trên nghiencuuquocte.org ngày 3.6.2015)
Lời giới thiệu của dịch giả: Từ lâu nhiều người chúng ta đã quan tâm tới vấn đề Việt Nam nên theo mô hình CNXH nào? Năm 1981 cụ Phạm Văn Đồng từng nói: “Sau khi suy nghĩ kỹ, tôi thấy ta không theo được Mô hình Xô Viết” (xem “Văn hóa Việt Nam, tìm tòi và suy ngẫm”, tr. 923, Trần Quốc Vượng). Lại nghe nói ông Vũ Oanh (nguyên UV BCT) có đề nghị nghiên cứu về mô hình CNXH Thụy Điển. Người Trung Quốc đã nghiên cứu nhiều, từ năm 2002 họ bắt đầu cho công khai đăng một loạt bài về mô hình này. Đảng CSTQ từ những năm 1980 đã cử các đoàn cán bộ sang Thụy Điển khảo sát và do đó có bài giới thiệu sau đây. Sau đó năm 2008 Chủ tịch Hồ Cẩm Đào chính thức thăm Thụy Điển. Hồi đó có dư luận Trung Quốc sẽ theo mô hình CNXH Thụy Điển. Nhưng cuối cùng thì phe phản đối đã thắng với lý do chủ yếu là làm như thế thì ĐCSTQ sẽ mất quyền lãnh đạo đất nước – đây là quyền lợi sống chết không thể để mất. Tuy nhiên, dù mô hình CNXH Thụy Điển vì thế vẫn là vấn đề “nhạy cảm”, nhưng là một thực tế cần được bàn đến vì lợi ích của dân tộc.
Mấy vấn đề về xã hội học (tóm tắt)
Tác giả: Nguyễn Huỳnh Mai
DĐKP giới thiệu: Nguyễn Huỳnh Mai là một trong ít người phụ nữ Việt Nam du học tại Bỉ sớm nhất, từ những năm cuối của thập niên 1960, lại chọn một môn học rất khó ở các trường đại học châu Âu thời ấy: tâm lý xã hội học. Với kinh nghiệm nghề nghiệp từ lúc tốt nghiệp đến lúc hưu trí, những trình bày của Nguyễn Huỳnh Mai có giá trị cao, rất đáng tin cậy, lại trình bày bằng một văn phong giản dị, dễ hiểu, ngôn từ không quá chuyên môn cho nên độc giả dễ dàng theo dõi. Chúng tôi xin trân trọng giới thiệu bài viết ngắn, trong đó có nhiều links đến những đề tài về tâm lý xã hội học mà tác giả đã phổ biến trong những năm qua. Ai quan tâm đến tâm lý xã hội học, nên viếng đến những links này.
Anh rời EU và những tác động lâu dài
Tác giả: Nguyễn Thanh Lâm
Ông Nguyên Thanh Lâm tốt nghiệp kinh tế từ đại học Cologne và đã sống ở châu Âu hơn 20 năm trước khi trở về Việt Nam. Với cách tiếp cận có phương pháp và nguồn thong tin phong phú, những nhận định của ông Nguyễn Thanh Lâm về tình hình châu Âu có độ tin cậy cao. DĐKP xin giới thiệu bài viết mới đã được đăng trên Thời Báo Kinh Tế Saigon Online ngày 26.6.2016.
“Con cha cháu cụ” – xã hội học, tự lập và tự trọng
Tác giả: Nguyễn Huỳnh Mai
Chuyện con bí thư tỉnh ủy, con của Thủ tướng, của Bộ trưởng được bổ nhiệm vào chức vụ cao , thăng quan tiến chức nhanh, … làm một vài bạn trẻ tò mò muốn biết tình hình ở Bỉ.
Cha truyền con nối ở Bỉ có chứ. Thứ nhất là …
Adam Smith khởi động cuộc cách mạng kinh tế
Tác giả: Tôn Thất Thông, CHLB Đức
Lịch sử kinh tế cận đại có thể xem như bắt đầu vào cuối thế kỷ 18 khi lý thuyết kinh tế tự do được Adam Smith hệ thống hóa lại trong tác phẩm lớn nhất đời ông. Trước đó cả ngàn năm nhân loại sống trong tối tăm nghèo đói, năm này qua năm kia, thế kỷ này kế tiếp thế kỷ khác. Trừ tầng lớp quí tộc thống trị có cuộc sống an nhàn xa hoa, còn lại toàn xã hội in đậm dấu ấn của nghèo nàn lạc hậu. Con người làm lụng vất vả chỉ để mưu cầu sống còn, thường trực bị đe dọa bởi bệnh tật và chiến tranh…
Đọc sách: Tư Bản trong thế kỷ XXI
Tác giả: Thomas Piketty
Điểm sách: Nguyễn Quang
Hẳn chúng ta không ai lạ gì giáo sư Thomas Piketty, ngôi sao sáng hiện tại trong bầu trời nghiên cứu kinh tế của Pháp và cả thế giới. Tác phẩm của Piketty “Tư bản trong thế kỷ XXI” ra đời năm 2014 đã là Bestseller suốt một thời gian dài. Sử dụng một cơ sở dữ liệu khổng lồ, Piketty đưa ra luận đề mới về sự bất bình đẳng trong xã hội, một luận đề gây tranh cãi dữ dội trên toàn cầu. Cuối cùng thì cả những kinh tế gia đoạt giải Nobel như Paul Krugman cũng thừa nhận rằng, không còn gì để bàn cãi nữa. Luận đề của Piketty được đánh giá rất cao, các tổ chức tài chính quốc tế sử dụng cho thống kê của họ, các đại học đã đưa luận đề này vào các bài giảng.
Những ai quan tâm đến công bằng xã hội không thể không biết đến luận cứ của Piketty. Bài điểm sách của Nguyễn Quang đăng trên Thời Đại Mới số 31/2014 giúp chúng ta một cái nhìn rất rõ nét. Chuyên gia kinh tế thì nắm được trong tay nguồn dữ liệu quí giá. Giới độc giả không chuyên nghiệp thì chỉ việc bỏ qua những công thức toán học và những biểu đồ thống kê là đã có một cái nhìn có ích…
Xã hội học về sức khỏe tâm thần
Tác giả: Nguyễn Huỳnh Mai
Sociologie de la santé mentale
Các chuyên khoa đi rất sâu: ngành xã hội học về y khoa chẳng hạn – vốn chỉ là một nhánh của xã hội học, ngành này còn chia năm xẻ bảy. Trong xã hội học về y khoa có xã hội hội học về giấc ngủ, xã hội học về SIDA/ HIV, xã hội học về trợ tử hay an tử … và xã hội học về các bệnh tâm thần. Xã hội học về sức khỏe tâm thần lo nghiên cứu về những người mang bệnh tâm thần, về liên hệ của họ với xã hội, về hình ảnh mà xã hội có đối với bệnh nhân tâm thần, về những bác sĩ chuyên khoa tâm thần học nữa…
Cứu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là xén bớt của người nghèo
Tác giả: PGS TS Võ Trí Hảo
(Đăng lần đầu trên SaigonTimes Online ngày 16.05.2016)
DĐKP giới thiệu: Kể từ 1954 tại miền Bắc Việt Nam, nhà nước Việt Nam tiến hành triệt để chính sách kinh tế nhà nước là chủ đạo, dần dần loại bỏ thành phần kinh tế tư nhân. Đến đầu thập niên 1980 đứng trước khủng hoảng đói nghèo trong toàn quốc, chính sách “đổi mới” được đưa ra để thúc đẩy kinh tế thị trường có sự tham gia của thành phần kinh tế tư nhân. Tuy nhiên đó chỉ là chính sách gượng ép, hiến pháp điều §51.1 vẫn còn ghi “kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo” đã làm kinh tế không cất cánh nổi, khoảng cách giữa Việt Nam với các nước trong khu vực ngày càng lớn, đất nước đã mất không biết bao nhiêu tỉ đô la vì những xí nghiệp nhà nước thua lỗ.
Đã đến lúc mọi người, từ chuyên gia kinh tế, đến đại biểu quốc hội và cả mọi người dân bình thường cần cất cao tiếng nói đòi hỏi phải bỏ chính sách tai hại “kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo”. Chúng tôi xin giới thiệu bài viết của một chuyên gia trình độ cao tại Việt Nam.
Chấm phá về bệnh tâm thần trong xã hội
Tác giả: Nguyễn Huỳnh Mai
Les maladies mentales dans la société
Một nghiên cứu dịch tể về bệnh tâm thần của Châu Âu gần đây (European Study on Epidemiology of Mental Disorders, 2013) cho biết là hơn 10% dân tình có ít nhất là một lần trong đời mắc bệnh tâm thần – nếu kể luôn cả những vấn đề sa sút trí tuệ của người cao tuổi thì con số này sẽ lên tới 20%- . Nhiều người bệnh tâm thần hoàn toàn mù tịt về tình trạng sức khỏe của họ. Một số khác cố tình dấu diếm vì sợ người chung quanh ruồng bỏ, …Ở Việt Nam, theo vài nguồn tin, bệnh nhân tâm thần chưa được săn sóc đầy đủ.
John Locke, môn đồ của chủ nghĩa tự do toàn diện
Tác giả: Gilles Dostaler
Người dịch: Huỳnh Thiện Quốc Việt
DĐKP giới thiệu: “Từ bản chất tự nhiên, tất cả mọi người đều có quyền sống, quyền hưởng tự do và quyền sở hữu tư nhân. Nhà nước chỉ được gọi là hợp pháp khi nó thừa nhận và bảo vệ những quyền tự nhiên ấy. Nếu nhà nước không làm tròn vai trò đó, mọi người đều có quyền đứng dậy để chống lại”. Tư tưởng tự do bình đẳng của John Locke là nguồn cảm hứng bất tận cho tư tưởng, văn chương và nghệ thuật của những người yêu chuộng tự do. Tư tưởng ấy đã ghi lại dấu ấn sâu đậm lên hiến pháp Hoa Kỳ năm 1776 cũng như hiến pháp của Pháp sau cuộc cách mạng 1789 và qua đó để lại dấu vết lên hiến pháp nhiều nước khác trên thế giới.
Diễn Đàn Khai Phóng 