Trang chủ » Thời sự (Trang 16)
Category Archives: Thời sự
Nhận thức đúng đắn về thách thức Trung Quốc
Tác giả: David Dollar và Ryan Hass, Viện Nghiên Cứu Brookings, Washington D.C., ngày 25-1-2021.
Người dịch: Lê Nguyễn
TÓM LƯỢC: Chính quyền Trump đã có một chính sách không mạch lạc, không nhất quán đối với Trung Quốc và không thực hiện được những lời hứa của mình. Phản ứng thay thế đối với thách thức Trung Quốc đòi hỏi thực hiện qua bốn bước cần được xem xét đánh giá cẩn thận. Đầu tiên, Hoa Kỳ phải củng cố nền kinh tế của chính mình thông qua các cải cách và đầu tư, việc đó nằm ngoài phạm vi của bài báo này, nhưng được trình bày chi tiết ở những nơi khác trong bản thiết kế cho sự đổi mới và thịnh vượng của Hoa Kỳ bởi viện Brookings [1]. Thứ hai, Mỹ nên làm việc với các đồng minh ở châu Á và châu Âu để thúc đẩy Trung Quốc tiếp tục mở cửa nền kinh tế và phát triển các quy tắc cho các khía cạnh mới của thương mại trong thế kỷ 21. Thương mại của Trung Quốc quan trọng cho các đồng minh của chúng ta hơn là cho nền kinh tế Mỹ. Vì vậy, trong khi việc cố gắng tách khỏi Trung Quốc xem ra có vẻ hấp dẫn, việc tách rời này lại là một tiến trình chiến lược thất bại vì các đối tác của Mỹ sẽ không làm theo và cuối cùng Mỹ sẽ bị cô lập. Thứ ba, Mỹ cần chống lại sự quyết đoán của Trung Quốc với các nước láng giềng của nó thông qua sự hiện diện quân sự mạnh mẽ và kêu gọi Trung Quốc chấm dứt việc chống phá và vi phạm các quy tắc và chuẩn mực quốc tế. Thứ tư, Mỹ cần làm việc với Trung Quốc về các vấn đề có lợi ích chung, đặc biệt là về biến đổi khí hậu, sức khỏe cộng đồng toàn cầu, hỗ trợ các nước nghèo và chống phổ biến vũ khí hạt nhân. Điều khiển mối quan hệ này đang trở nên đặc biệt phức tạp, đòi hỏi sự cần thiết phải hợp tác chặt chẽ với Trung Quốc trong một số vấn đề, trong khi phải đối phó với nó trong các lĩnh vực khác. Đối với Hoa Kỳ, Trung Quốc đồng thời vừa là đối tác, vừa là đối thủ cạnh tranh và vừa là một thách thức.
Nhận dạng sự đảo lộn xã hội Mỹ do trí tuệ nhân tạo
Theo nhận định của báo chí Mỹ
Tác giả: Vũ Quang Việt
Thời gian qua, sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, ngày 6 tháng 1 năm 2021, Trump xách động đám đông hòng đảo ngược kết quả cuộc bầu cử đã tạo nên sự hoảng loạn chưa từng thấy ở Mỹ sau nội chiến, bất chấp 61 vụ thưa kiện trước tòa án đều đã bị bác bỏ, vì tòa án, trong hệ thống tam quyền phân lập ở Mỹ, đã giữ được tính độc lập, quyết định dựa trên chứng cứ và các nguyên tắc của hiến pháp và luật pháp, không bị áp lực bởi nhiệm kỳ và lá phiếu của người dân bị phe nhóm chính trị xách động bất chấp sự thật…
Đấu trường
Đông Nam Á trong thời đại cạnh tranh giữa các đại cường
Tác giả: Bilahari Kausikan, Foreign Affairs, March/April 2021
Người dịch: Trần Ngọc Cư
Khi còn là một nhà ngoại giao Singapore, tôi đã từng hỏi một người đồng cấp Việt Nam rằng sự thay đổi lãnh đạo sắp xảy ra ở Hà Nội có ý nghĩa như thế nào đối với quan hệ của đất nước ông ta với Trung Quốc. “Mọi nhà lãnh đạo Việt Nam,” ông trả lời, “phải hòa hợp với Trung Quốc, mọi nhà lãnh đạo Việt Nam phải đứng lên chống lại Trung Quốc, và nếu bạn không làm được cả hai điều này cùng một lúc thì bạn không xứng đáng là nhà lãnh đạo”...
Trung Quốc có thể tránh khủng hoảng tăng trưởng không?
Tác giả: J. Stewart Black và Allen J. Morrison, Harvard Business Review, Tháng 9 – 10 năm 2019
Người dịch: Lê Nguyễn
Tóm lược: Năm 2018, Fortune 500 toàn cầu xếp hạng 111 công ty có trụ sở chính tại Trung Quốc – ít hơn Hoa Kỳ với con số chỉ đếm trên đầu ngón tay, với 126. Năm 1995, chỉ có ba công ty Trung Quốc lọt vào danh sách; nhưng trong năm 2018, đã có ba công ty nằm trong top 10. Không có gì ngạc nhiên khi một số nhà quan sát dự đoán rằng Trung Quốc sẽ sớm vượt qua Mỹ để trở thành nơi có số lượng công ty lớn nhất trong danh sách Fortune Global 500.
Điều này hoàn toàn có thể xảy ra, nhưng chiến thắng có thể chỉ thoáng qua. Vào cuối những năm 1990, các công ty Nhật Bản đã sắp vượt qua số lượng các công ty Mỹ trong danh sách, cho đến khi có sự kết hợp hai yếu tố lực lượng lao động bị lão hoá và năng suất giảm đã khiến họ bị tụt dốc. Kinh nghiệm của Nhật Bản, tương tự như của Trung Quốc ngày nay, tạo ra một tiền lệ không mấy dễ chịu cho hậu quả của việc tăng trưởng chậm lại.
Để giữ được vị trí của mình trong Global 500, các công ty Trung Quốc sẽ phải phát triển tư duy toàn cầu đặc trưng hơn cho các công ty đa quốc gia giống các quốc gia nhỏ như Thụy Sĩ, một sự chuyển đổi mà cho đến nay hầu hết các doanh nghiệp Nhật Bản đều không làm được.
Sáng kiến Vành đai và Con đường bắt đầu thoái lui?
Tác giả: Wade Shepard, Forbes – Châu Á, 30 tháng 1 năm 2020
Người dịch: Lê Nguyễn
Tôi đi du lịch Con đường Tơ lụa Mới, viết các thông tin về những phát triển đang định hình thế kỷ 21. Lần đầu tiên khi tôi bắt đầu đi du lịch trên các hành lang Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc vào mùa xuân năm 2015, lúc đó có một tâm lý hy vọng và phấn khích gần như khắp nơi trên mạng…
Đã đi rồi mà thế giới không quên
(CHIẾC BÓNG ĐỔ DÀI CỦA TRUMP VÀ BƯỚC ĐƯỜNG CÙNG CỦA UY TÍN MỸ)
Tác giả: JONATHAN KIRSHNER, Foreign Affairs, March/April, 2021
Người dịch: Trần Ngọc Cư
Trong bài giảng đầu tiên của bất cứ phần dẫn nhập nào về lớp quan hệ quốc tế, sinh viên thường được cảnh báo về những hậu quả thô bạo của tình trạng hỗn loạn quốc tế. Chính trị thế giới, họ được cho biết, là một hệ thống tự lực cánh sinh: trong trường hợp không có một thẩm quyền toàn cầu để thực thi các luật lệ, không có gì đảm bảo rằng hành vi của những nước khác — đôi khi, những nước khác nguy hiểm và thâm độc — sẽ được kềm chế. Với sự sống còn của mình có thể bị đe dọa, các quốc gia phải lường trước khả năng xấu nhất về thế giới bên ngoài, lập kế hoạch và hành xử tương ứng.
Vùng biển quan trọng nhất thế giới
Câu chuyện về “ tứ ma” ở Biển Đông
Tác giả: Daniel Yergin, The Atlantic, December 15, 2020
Người dịch: Lê Nguyễn
Biển đông là vùng biển quan trọng nhất đối với kinh tế thế giới, ít nhất một phần ba của thương mại toàn cầu phải thông qua con đường hàng hải này. Đây cũng là vùng nước nguy hiểm nhất , nơi mà quân đội Hoa Kỳ và Trung Quốc có thể dễ dàng va chạm.
Trung Quốc có hai con đường dẫn đến thống trị thế giới
Tác giả: HAL BRANDS VÀ JAKE SULLIVAN – Foreign Policy – 22 tháng Năm 2020
Người dịch : Lê Nguyễn
Tóm lược: Các chế độ độc tài chuyên chính, dù là Liên Bang Xô Viết hay Trung Quốc có xuất xứ từ chủ nghĩa Mao, sẽ không bao giờ ngừng việc thách thức các nước có lối sống tự do, dân chủ và tôn trọng các quyền con người đứng đầu là Mỹ. Bài viết này cho thấy Trung Quốc có thể đang tích cực tiến hành một trong hai phương thức hoặc cả hai để thách thức vị thế của Hoa Kỳ trên thế giới tương tự như Liên Xô đã làm sau thế chiến thứ hai trong Chiến tranh Lạnh. Tình hình thế giới trong Chiến tranh Lạnh so với hiện nay khác nhau rất nhiều nhưng nội dung của cuộc đối đầu đó vẫn giữ nguyên mức độ. Hoa Kỳ có thể thua cuộc trước thách thức tranh giành bá chủ thế giới của Trung Quốc, một chế độ cho dù bị ngờ vực và khó tin cậy do tính chất cai trị bằng độc tài chuyên chính, vẫn không làm cho họ rời ý định. Nhưng khả năng thành công của họ cũng khó lường nếu các yếu tố kinh tế và chính trị bên trong Trung Quốc có điều bất ổn.
Nước Mỹ có nguy cơ đánh mất lợi thế phát minh sáng chế như thế nào?
Tác giả: Walter Isaacson – Time.com 03-01-2019
Người dịch: Lê Nguyễn
Tóm lược: Hoa kỳ đã dẫn đầu thế giới trong phát minh khoa học kỹ thuật kể từ sau Thế chiến thứ hai và không ngừng áp dụng những tiến bộ đó để nâng cao chất lượng cuộc sống, gần nhất là internet và các ứng dụng của nó. Nhưng những thập niên gần đây, chính phủ Hoa kỳ đã giảm mạnh kinh phí cho lĩnh vực nghiên cứu phát minh. Bộ ba tam giác là chính phủ, học viện và công nghiệp tư nhân đang bị đảo ngược về lảnh đạo trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Kết luận bài viết của giáo sư Walter Isaacson khuyến cáo Hoa Kỳ cần gấp rút xem xét lại chính sách tài trợ là bước quan trọng đầu tiên để tạo ra, một lần nữa, những đột phá trong nghiên cứu sẽ dẫn đến những đổi mới trong tương lai, thay vì tiếp tục con đường hiện nay của Mỹ là phá hủy hạt giống của Hoa Kỳ trước vụ thu hoạch tiếp theo.
Đóng tài khoản Trump: Chủ của Twitter đã phân bua như thế nào
Tác giả: Jack Dorsey, chủ nhân mạng xã hội Twitter
Người dịch: Trần Ngọc Cư
DĐKP giới thiệu: Chỉ còn một ngày nữa là lễ tuyên thệ của Joe Biden hoàn tất. Nếu trong vòng 24 giờ nữa vẫn không có gì xáo trộn xảy ra ở Washington thì triều đại Trump chính thức chấm dứt ở đây. Chúng ta có thể khép lại chương sách Donald Trump, DĐKP cũng có cơ hội ngưng đề tài này, dành nó cho các nhà phân tích lịch sử tiếp tục công việc. Tuy nhiên, một đề tài khác lại nảy sinh, đó là việc các mạng xã hội đã đóng tài khoản, làm vô hiệu hóa tiếng nói của Trump trong tuần qua. Câu hỏi là: Trong các nước dân chủ, việc làm đó có phạm luật hay không, có đi ngược quyền tự do ngôn luận hay không? Cuộc thảo luận chắc chắn sẽ kéo dài vô tận không có lời kết, không ai thắng ai thua, nhưng cũng rất cần thiết. Chỉ mong rằng thảo luận lần này đứng đắn hơn, dựa trên dữ liệu khoa học, luật học và quyền công dân, chứ không hỗn loạn bát nháo (hay nói cách khác: kém văn hóa) như đã từng tranh luận về hiện tượng Trump. Xin giới thiệu lời giải thích của chính chủ nhân Twitter, ông Jack Dorsey. Người dịch TNC gửi DĐKP ngày 17.01.2021.